آن پول زيادى خرج دارد تا كار را در اعماق معدن براى كارگران تحمل پذير كند . اگر افزايش حرارت را در اعماق ادامه دهيم در عمق پنجاه كيلومترى ، درجه حرارت به 1500 خواهد رسيد كه محل ذوب شدن سنگها است با وجود اين به علت فشار شديد نزديك به دو هزار اتمسفر كه در اين عمق حكمفرماست مواد و سنگها سيال نمى شوند بلكه خاصيت پلاستيكى به دست مى آورند كه گاهى در قشرهاى نازك حركت كرده و در اثر كم شدن فشار به صورت مذاب در آمده و در شكل آتشفشان بيرون مى ريزند . معمولا پذيرفته شده كه هسته و مركز زمين بعد از پنجاه كيلومتر عمق كه هنوز به مركز اصلى نرسيده داراى دوهزار درجه حرارت مىشود و آن از درجه ذوب آهن كه هزار و پانصد و سى پنج است بيشتر مى باشد .
از عمق 3000 كيلومتر هسته آهنى زمين شروع مىشود كه درجه حرارت آن چهارهزار و درجه فشار در حدود دو ميليون اتمسفر است . در گذشته مى گفتند مركز زمين مذاب است ، بعدها گفتند در آن فشار عجيب مذاب نمى تواند باشد بلكه مركز آن در اثر حرارت و فشار پلاستيكى و قابل ارتجاع است و در قشرهاى نازك زمين كه به بالا مى آيد به تدريج از فشار كاسته شده به صورت مذاب آمده و آتشفشان به وجود مى آيد . به هرحال مركز زمين مثل پوسته آن جامدنيست و پوسته آن نسبت به مركز ، مثل پوسته تخم مرغ است نسبت به درون آن ، زمين با حركتهاى وضعى و انتقالى و محورى و ساير حركتهاى ديگريكه دارد اگر كوهها نمى بود مرتبا پوسته آن كه روى هسته پلاستيكى زمين قرار گرفته به اين سو و آن سو مى لغزيد و زندگى را غير ممكن مى ساخت و چه بسا كه پوسته
عجايب ومطالب (فارسى) — صفحة 184
مساهمون: الشيخ محمد آصف المحسني
ص١٨٤