مقصد چهار دهم
آيا تقدير حتمى فعل سبب جبر خالق و مخلوق نمى شود ؟
جواب : قبلا گفتيم كه فعل از راه اسباب خود تقدير مىشود ، اگر اسباب قهرى بود آن فعل معلول هم اضطرارى مىشود مانند زدن نبض و حركت قلب و اگر اختيارى بود مانند رفتن به حج ، فعل از راه اراده عبد اختيارى است و تقدير ، اثرى در مجبور شدن مكلف ندارد و حتى مقدر هم است چون مقدر فعل صادر از اراده مكلف بوده .
به اين مثال توجه كنيد كه شبهه جبر از ذهن شما ريشه كن شود شما يقين داريد خانواده شما و ساير انسانها امشب غذا مى خورند و صحبت مى كنند و بعد مى خوابند . آيا اين علم شما سبب مىشود كه فاميل شما و غير آنان در خوردن و صحبت كردن و خوابيدن به خاطر علم شما مجبور شوند ؟
مسلما مجبور نمى شوند بلكه چون اين كار از فاميل ها و افراد به اختيارشان صادر مى شد شما علم به آن پيدا كرديد و اين صدور مذكور ،