برانگيختن به انفاق يكسان است ، امّا معنى نخستين ( به موجب ادلّه ) آشكارتر است ، به دليل گفتهء خداى تعالى : «
وَ أَنْفِقُوا مِنْ ما رَزَقْناكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ فَيَقُولَ رَبِّ لَوْ لا أَخَّرْتَنِي إِلى أَجَلٍ قَرِيبٍ فَأَصَّدَّقَ وَ أَكُنْ مِنَ الصَّالِحِينَ
« 15 » - و از آنچه روزى شما كرديم انفاق كنيد پيش از آن كه مرگ بر يكى از شما فرا رسد ، در آن حال گويد پروردگارا اجل مرا اندكى به تأخير انداز تا صدقه ( و انفاق ) بسيار كنم و از نيكوكاران شوم . » «
فَالَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ أَنْفَقُوا لَهُمْ أَجْرٌ كَبِيرٌ
- پس آنان را كه از شما ايمان آوردند و انفاق كردند پاداشى بزرگ است . » امّا كسى كه ايمان مىآورد و انفاق نمىكند ، اگر از انفاق واجب خوددارى كرده باشد عذاب دارد ، و اگر از انفاق مستحبّ بوده باشد ، پاداش او چون پاداش انفاق كنندگان نخواهد بود .
[ 8 ] چرا انسان ايمان به پروردگار خود را ردّ كند و كنار گذارد در حالى كه اوست كه وى را آفريده و روزى مىدهد و نگهبانى مىكند ؟
«
وَ ما لَكُمْ لا تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الرَّسُولُ يَدْعُوكُمْ لِتُؤْمِنُوا بِرَبِّكُمْ
- و براى چه شما به خداوند و فرستادهء او ايمان نمىآوريد ، در حالى كه او شما را فرا مىخواند كه به پروردگار خود ايمان آوريد ؟ » اين دعوت و فراخوانى امرى نوپديد و باطل نيست ، بلكه با حقيقت سپرده در سرشت هر آفريدهاى از زمان پيمان بستن او با پروردگار خود همراه است . خداى تعالى گويد : «
وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلى أَنْفُسِهِمْ أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ قالُوا بَلى شَهِدْنا أَنْ تَقُولُوا يَوْمَ الْقِيامَةِ إِنَّا كُنَّا عَنْ هذا غافِلِينَ . أَوْ تَقُولُوا إِنَّما أَشْرَكَ آباؤُنا مِنْ قَبْلُ وَ كُنَّا ذُرِّيَّةً مِنْ بَعْدِهِمْ / 29 أَ فَتُهْلِكُنا بِما فَعَلَ الْمُبْطِلُونَ . وَ كَذلِكَ نُفَصِّلُ الْآياتِ وَ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ
« 16 »
هامش
( 15 ) - المنافقون / 10 .
( 16 ) - الاعراف ، 172 تا 174 .