بالأخره سنت خدا بر تأثير اسباب در مسببات جارى شده و به لحاظ مصلحت كلى هيچگاه اين سنت تبديل و تحويلى نخواهد يافت . لذا هركسى در آتش بيفتد مىسوزد و يا در آب غرق مىشود و از ميكروب مريض مىشود . نمىشود كه نظم عمومى جهان بخاطر اين و آن به هم بخورد . بطور نمونه اگر قانون عليت بخاطر بندههاى مؤمن بهم مىخورد معجزات انبياء ديگر عنوان فوق العاده بودن را پيدا نمىكرد و مطابق العاده مىشد . آن وقت نبوت آنها براى كسى ثابت نمىشد ، و اديان آسمانى از اعتبار ساقط مىشد كه در اين فرض در تمام خيرات بر بشريت بسته مىشد و حتى اصل آفرينش او مورد سؤال قرار مىگرفت . « 1 » ولى بايد متوجه بود هر بلائى كه از ناحيهء تقصير خود بلا رسيده نباشد براى او اجر و پاداش دارد . در قرآن است كه ما شما را به چيزى از گرسنگى و ترس و نقص جانى و مالى مبتلا سازيم و بشارت بده صبر كنندگانى را كه در موقع مصيبت ( ذليل و بى حوصله نشده و بر خداوند اعتراض نمىگيرند ) و مىگويند
إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ
صلوات و رحمت پروردگار بر اينان باد و اينان پذيرفتگان هدايتند .
اگر ايمان و علاقه ما به خداوند بر اساس عقل و فكر استوار باشد مصيبتها نمىتواند آن را ضعيف و متأثر گرداند . و اگر ايمان و محبت ما بر اساس عاطفه بوجود آمده باشد . نتيجهاش اين مىشود كه در موقع عافيت خدا دوست باشيم و در موقع مصيبت دوستى خدا را از دست بدهيم . و حتى گاهى در ايمان ما نيز خللى بوجود
هامش
( 1 ) - دقت كنيد كه مطلب باريك و مهم است .