معبود مادييّن سقوط مىكند
ماديها ميگفتند كه منشاء اين جهان حتما ذرات اتمى هستند كه تمام اجسام از آنها تركيب يافته و خود آنها قابل تجزيه و انقسام نيستند ، و به همين مناسبت به آنها اتم ( يعنى ناشكن ) گفته ميشد .
ولى وقتى كه ناشكن خيالى در مقابل قدرت عملى شكست خورد و فهميده شد كه اتم بنوبهى خود موجودى است مركب كه از اجزاء چندى صورت گرفته و ممكن نيست مادهء اصلى جهان مادى ، اتم باشد چون خودش داراى مادهء بسيطترى مىباشد ، مادييّن عقبنشينى كردند و از خدائى اتم مرتد شدند و تا امروز نتوانستند مبدء جهان را مشخص نمايند ، آنها از گذشته پند گرفند و جرئت نكردند يكى از اجزاء اتم را بعنوان مادة المواد عالم طبيعى نامزد نمايند ، زيرا احتمال ميرود كه در آيندهء نزديك پيشرفت علمى و ترقى ساينس او را سرنوشت اتم مبتلا گرداند و اسباب افتضاحشان را باز هم آماده نمايد
و لذا درين قرن علم و كمال ، مادييّن هيچ نقطهء اتكائى ندارند و قوانين علمى ، آنها را سخت متحيّر و بيچاره نموده . « 1 »
هامش
( 1 ) ژرژ پلت سر يكى از طرفداران ماترياليسم در كمال عجز و بيچارگى چنين اعتراف مينمايد :
« اما در چواب سوال دوم - ماده چگونه چيزيست - ماديون ميگويند :
جواب اين سؤال با ما نيست بعهدهء علم است » ! ! ص 66 اصول مقدماتى فلسفه ، ميبينيد كه جبر علمى تا چه اندازه ماديها را سرگردان و مضطرب -