طول روز قيامت كه روز حساب و تفتيش عقائد و اخلاق و اعمال بندگان است بطور واضح معلوم نيست آياتى كه عروج بعضى از ملائكة را در روزيكه طول آن هزار سال معمولى ما است و يا عروج روح و ملائكة را در روزيكه طول آن باندازهء پنجاه هزار سال معمولى ما است بيان ميدارد ( تنزيل 5 - معارج 5 ) ارتباطى بروز قيامت ندارد زيرا معلوم نيست روز عروج ملائكة مذكور چه موقع است .
حتّى از آيهايكه در سورهء حج است نيز نميشود بر اين موضوع استدلال نمود
وَ يَسْتَعْجِلُونَكَ بِالْعَذابِ وَ لَنْ يُخْلِفَ اللَّهُ وَعْدَهُ وَ إِنَّ يَوْماً عِنْدَ رَبِّكَ كَأَلْفِ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ
، در رسيدن عذاب ، كفّار عجله دارند ، خداوند هرگز خلاف وعده نخواهد نمود ، مسلّما روزى - يكروزى پيش پروردگارت مانند هزار سالى است كه حساب ميكنيد ( يعنى از سالهاى معمولى خودتان ) رواياتى كه اين آيات را بروز قيامت تفسير كردهاند داراى صحتى كه موجب اطمينان انسان به آنها گردد نيستند ( مراجعه شود به تفسير برهان . )
بلى روز قيامت مسلّما باندازهء روزهاى كره زمين نيست ، زيرا كرهء حساب حتما از كرهء زمين بزرگتر است و ممكن كه حركت وضعى آن خيلى كند و بطى باشد لذا روز آن ممكن است صدها يا هزارها برابر روز زمين باشد مگر در همين كرهء كوچك ماه روزش مطابق 14 روز زمين نيست ، آيا حركت وضعى بزرگ خانواده منظومهء