در عرف اسراف « 1 » گاهى انصراف به غذا و مصارف خانه دارد كه بعضى افراد در آن زياده روى مى كنند ، در ايام جهاد كشور من چند مرتبه به كويت رفتم و به سفارش حضرت استاد آيت الله عظماى خويى ( عليه الرحمة ) كه مردم آن جا مقلدين ايشان بودند ، به وكيل خود ، وجوهات شرعى جمعى از مؤمنين آن جا را به من مى دادند كه براى مجاهدين حركت اسلامى در جهاد با شوروى متجاوزين ( 1357 تا 1371 ) مصرف مى شد ، در ضمن يك عده از تجار مرا دعوت مىكردند كه مهمانى هاى آنان اسراف بود - خدا از آنان در گذرد - اسراف و تبذير حرام است ، ولى اسراف منحصر به غذا ، لباس ، خانه و مصرف مال نيست ؛ و در قرآن اين لفظ بر امور ديگر نيز اطلاق شده است :
1 - در انتقام گيرى كه در امورى جايز است نبايد زياده روى شود ، بلكه مطابق ظلم ظالم انتقام گرفته شود ، و اگر از آن گذشت اسراف بوده و اسراف حرام است .
2 - عجب اين كه اگر از مظلوم بر ظالم بيشتر از ظلم او نفرين ( دعاى بد ) كند در زيادتى ظالم مىشود ، كه امام صادق ( ع ) در يك حديث صحيح آن را فرموده است .
مى بينيد كه اسراف در دعا و نفرين هم ممنوع است .
از آيه مباركه
« كُلُوا وَ اشْرَبُوا وَ لا تُسْرِفُوا » .
( سوره اعراف ، آيه 31 ) ؛ بخوريد بياشاميد و اسراف نكنيد ؛ استفاده مىشود كه اسراف در آب نيز ممنوع است كه شاعر مىگويد :
مكن اسراف آب مجانى * كه ولاتسرفوا همى خوانى
هامش
( 1 ) - بعضى در فرق بين اسراف و تبذير اين گونه فرق گذاشته اند كه اسراف آن است كه اصل غذا شايسته ولى در كم و كيف آن زياده روى شده ؛ و تبذير آن است كه همه آن بيهوده باشد . پس تبذير بدتر از اسراف است و قرآن مى فرمايد تبذير كننده گان برادران شياطين هستند .