هامش
- و خلاصه اينكه سزاوار نيست كه دربارهء اين بزرگان كه إسلام و ايمان آنها بديهى و ضرورى است با شتاب و بدون تأمّل به مجرّد يك نوشتهاى كه موضوع آن و صحّت انتساب آن و صاحب آن سخن مشخّص نيست ، نسبت كفر داد . به خدا پناه مىبريم از اينكه دربارهء بزرگان سوء نظر داشته باشيم .
ابن مسكويه :
نام او أحمد بن محمّد بن يعقوب بن مسكويه است . أهل رى بوده و سپس به اصفهان منتقل شده و در همانجا وفات يافته است . يكى از بزرگان روزگار است . او حكيم إلهى و رياضيدان و أهل هندسه بوده ؛ اخلاقى ، متكلّم ، لغوى ، شاعر ، مورّخ ، عالم به حديث و روايات بوده و در همهء اين علوم به اعتراف همگان پيشوا بوده است .
در تمامى علوم ياد شده داراى تأليفاتى است كه مورد مراجعهء أعلام مىباشد . در علم حكمت دو كتاب « فوز أكبر » و « فوز أصغر » را كه دربارهء اصول مذاهب و أديان و حقيقت نفوس است تأليف نموده ، و در كتاب « فوز أصغر » به عصمت امام تصريح نموده است .
أوّلين پادشاهى كه ابن مسكويه با او مصاحبت نمود وزير مهلّبى شيعى است ، و پس از او با عضد الدّولة بن بويه رضى الله عنه و پس از او با ابن العميد و سپس با پسرش بود كه همگى شيعه هستند .
نسبت به تشيّع او و پيشوائىاش ، جناب ميرداماد و سيّد خوانسارى در « روضات » و قاضى نورالله مرعشى در « طبقات » تصريح نمودهاند .
او در سنهء 431 در اصفهان وفات نمود و قبر وى معروف بوده و در محلّهء خواجو قرار دارد . -