« از ميان مؤمنين آنكس كاملتر است كه اخلاقش نيكوتر باشد . » و نيز فرموده است : مكارم الأخلاق من أعمال أهل الجنّة .
« مكارم و بلندپايگىهاى اخلاق ، از كارهاى اهل بهشت است . » و از دعاى حضرت است چون نظر در آئينه مىنمود : اللهمّ كما حسّنت خلقى فحسّن خلقى ! « بار پروردگارا ! همانطوركه آفرينش مرا زيبا و نيكو نمودى ، اخلاق مرا نيز زيبا و نيكو بنما . » و از بدى اخلاق به خدا پناه مىبرد و مىگفت : اللهمّ إنّى أعوذ بك من الشّقاق و النّفاق و سوء الأخلاق . « 1 » « بار پروردگارا ! من به تو پناه مىبرم از جدائى و پراكندگى ، و از نفاق و دوروئى ، و از زشتى و پليدى اخلاق . » » و از آنچه بيان شده ، بدست آمد كه : اخلاق قرآن بر اصل توحيد و ساختن نفس و روان آدمى بر پايه و اساس نظر به وحدت تجلّيات حقّ در همهء مظاهر عالم امكان است .
قرآن عظيم انسان را با همهء موجودات پيوسته مىداند ، و روان او را نيز با تمام اشياء مرتبط و متّصل مىداند . بدين گونه كه نور حقّ متعال را در انسان و تمامى چيزها سارى و جارى مىبيند ، و از راه نظر و تفكّر و تأمّل در اين پديدههاى بىشمار و شگفت عالم خلقت ، او را به توحيد در عقيده و اخلاق مىكشاند .
اين عالىترين و راقىترين اخلاق كريمانه است كه وجود آدمى را با نور توحيد حقّ ، و با نظر و تماشاى وحدت ذات اقدس او ، و وحدت
هامش
( 1 ) - « محمّد المثل الكامل » طبع دوّم ، ص 232 و 233