« شما را از نفس واحدى خلق نمود ، و از آن نفس جفتش را قرار داد ؛ و براى شما از أنعام و چهارپايان هشت جفت فرودآورد . »
[ بحث در مورد تعبير دو آيه از آيات شانزدهگانهء قرآن دربارهء اصل خلقت انسان ]
15 -
إِنَّا خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ نُطْفَةٍ أَمْشاجٍ نَبْتَلِيهِ .
« 1 » « ما انسان را از آب نطفهء درهم و مختلط آفريده ، و آن را از حالى به حالى نموديم . » 16 -
وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ طِينٍ .
« 2 » « ما انسان را از چكيده و عصارهء گل آفريديم . » اين مجموعا شانزده تعبيرى بود كه ما از قرآن مجيد دربارهء اصل خلقت انسان ، چه از جهت مادّى و چه از جهت اخلاقى استنتاج نموديم ؛ و عبارتند از :
ماء ، ماء مهين ، ماء دافق ، تراب ، طين ، طين لازب ، سلالة من طين ، صلصل كالفخّار ، صلصل من حمإ مسنون ، نطفه ، منىّ يمنى ، نطفة أمشاج ، علق ، عجل ، ضعف ، نفس وحدة .
« آب ، آب پست ، آب جهنده ، خاك ، گل ، گل چسبنده ، چكيدهء از گل ، گل خشك همچون سفال ، گل خشك از لجن بدبو ، نطفه ، منىّ ريختهشده ، نطفهء مختلط و درهم ، خون بسته شده يا كرم ، شتاب ، سستى ، نفس واحد . » ما دربارهء اين آيات در جلد دوّم از همين دورهء كتاب « نور ملكوت قرآن » در قسمت عظمت قرآن بحث نموديم . اينك فقط دربارهء دو آيه اخير كه يكى
نُطْفَةٍ أَمْشاجٍ
باشد ، و ديگرى
سُلالَةٍ مِنْ طِينٍ
تا مىرسد به
ثُمَّ أَنْشَأْناهُ خَلْقاً آخَرَ ،
هامش
( 1 ) صدر آيه 2 ، از سورهء 76 : الإنسان
( 2 ) آيه 12 ، از سورهء 23 : المؤمنون