182 - و در « تفسير أبو الفتوح » است كه : كان صلّى الله عليه و آله [ و سلّم ] لا يرقد حتّى يقرأ المسبّحات ؛ و يقول : فى هذه السّور آية هى أفضل من ألف آية . قالوا : و ما المسبّحات ؟
قال : سورة الحديد و الحشر و الصّفّ و الجمعة و التّغابن .
« عادت رسول الله صلّى الله عليه و آله و سلّم اين بود كه به خواب نمىرفت تا اينكه مسبّحات راى مىخواند ، و مىگفت : در اين سورهها آيهاى است كه از هزار آيه افضل است . گفتند : مسبّحات كدام است ؟
هامش
-شَهِيداً. « در چه حال هستى اى پيغمبر در وقتى كه ما در روز قيامت از هر امّتى يك گواه و شاهد بر اعمالشان بياوريم ؛ و تو را شاهد و گواه بر اعمال آن گواهان قرار دهيم ؟ ! » در اينجا پيغمبر صلّى الله عليه و آله و سلّم گريه كردند و فرمودند : حسبك ! « ديگر كافى است ! » » غزالى در « احياء العلوم » ج 2 ، ص 261 اين خبر را نقل مىكند و به دنبال آن مىگويد :
« و در روايتى است كه حضرت اين آيه را خواندند ، و يا در نزد آن حضرت خوانده شد :إِنَّ لَدَيْنا أَنْكالًا وَ جَحِيماً وَ طَعاماً ذا غُصَّةٍ وَ عَذاباً أَلِيماً« حقّا و تحقيقا در نزد ما غلّها و قيدهاى شديدى است ، و آتشهاى فروزان در جوّ كه بسيار شعلهور و گدازنده است ، و غذائى است كه گلوگير شود و راه نفس را ببندد ، و عذابى است دردناك . » آن حضرت بىهوش شدند . در روايتى است كه چون آن حضرت اين آيه را خواندند :إِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبادُكَ« اگر آنها را عذاب كنى آنان بندگان تو هستند . » گريه كردند . و عادت حضرت چنين بود كه چون به آيهاى مىرسيدند كه در آن رحمت بود ، دعا مىكردند و مستبشر مىشدند . و استبشار ، خوشحالى و مسرّت و حالت وجدى است كه خداوند تعالى در قرآن بر صاحبان آن ثنا گفته است و فرموده است :وَ إِذا سَمِعُوا ما أُنْزِلَ إِلَى الرَّسُولِ تَرى أَعْيُنَهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوا مِنَ الْحَقِّ. « و زمانى كه بشنوند آنچه را كه به سوى اين پيامبر نازل شده است ، مىبينى كه چشمهايشان در اثر معرفتى كه از حقّ پيدا نمودهاند ، از اشك جارى است . » و روايت شده است كه رسول الله صلّى الله عليه و آله و سلّم كان يصلّى و لصدره أزيز كأزيز المرجل .
« چون نماز مىخواند ، سينهاش مانند صداى غليان ديگ صدا مىكرد . » »