« و البتّه سوگند به خدا كه خداوند يارى مىكند كسى را كه او را يارى كند .
تحقيقا خداوند داراى قوّت و قدرت و داراى مقام عزّت و استقلال است .
ياران و ناصران خداوند كسانى هستند كه ما چون آنها را در روى زمين تمكّن و استقلال داديم ، نماز را برپاىدارند ، و زكات را بدهند ، و امر به معروف نمايند و نهى از منكر كنند ؛ و براى خداوند است عاقبت و سرانجام امور و جريانات . » مراد از تمكين فى الأرض ، حكومت اسلام و استقلال و بيرون رفتن از زىّ عبوديّت كفّار و قدرت بر انجام احكام الهى است .
بنابراين ، اين آيه به خوبى مىرساند : وظيفهء حكومت اسلام تنها اين نيست كه مانند سائر حكومتها امنيّت داخلى را تحقّق بخشد ، و يا مرزها و حدود مملكت را پاسدارى كند ، و يا رفاه مادّى دولت و ملّت را فراهم سازد ، و يا امور اقتصادى و رسيدگى به سرمايههاى مردم را در نظر بگيرد ، و يا در امور پزشكى و بهداشت عامّه تسهيل به عمل آورد ، و يا در تحصيل علوم فنّى و صنايع و علوم تجربى و طبيعى و ادبيّات و تاريخ و غيرها مساعى خود را به كار برد ؛ بلكه چون يك حكومت اسلامى است ، اوّلين وظيفهاش آنست كه در سراسر كشور نماز را بپاىدارد و زكات را جمعآورى كند و به امور معروف و شايسته و نيكيهائى كه خدا و پيغمبرش نيك و معروف ميدانند امر كند و ترويج و ترغيب بنمايد و از منكرات و زشتيهائى كه خدا و پيغمبرش منكر و ناپسند ميدانند جلوگير شود .
و در مرتبهء ثانى و تمكّن از گسترش معروف و نهى از منكر و اقامهء صلاة و ايتاء زكات ، اعلان جهاد دهد تا زمين را از لوث شرك و زندقه و كفر ، پاك و طاهر و به نور اسلام منوّر گرداند ؛
حَتَّى جاءَ الْحَقُّ وَ ظَهَرَ أَمْرُ اللَّهِ وَ هُمْ كارِهُونَ
. « 1 »
هامش
( 1 ) ذيل آيه 48 ، از سورهء 9 : التّوبة