« بگو : اوست خداوند يگانه . »
متشابه قرآن :
آياتى است كه دلالتشان بر معناى حقيقى نياز به تأويل دارد . مثل آيه شريفهء :
وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ ناضِرَةٌ * إِلى رَبِّها ناظِرَةٌ .
« 1 » « چهرههائى در آن روز ، با طراوت و بشّاش است ؛ كه به سوى پروردگارشان نظر اندوختهاند . »
مجمل قرآن :
آياتى است كه نياز به تفسير دارد . مثل اقامهء نماز كه رسول خدا كيفيّت آن را بيان فرمود ، و گفت : صلّوا كما رأيتمونى أصلّى . « 2 » « نماز بخوانيد بدان طور كه ديديد من نماز خواندم ! » و امّا اصل تكليف در قرآن مجمل است ؛ مثل
أَقِيمُوا الصَّلاةَ . *
« نماز را بپاىداريد ! »
مبيّن قرآن :
آياتى است كه بدون تفسير معناى خود را مىرساند ؛ مثل آيه
فَاعْلَمْ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ .
« 3 » « پس بدانكه : تحقيقا معبودى غير از خدا نيست . » و آيه شريفهء :
وَ لِيَعْلَمُوا أَنَّما هُوَ إِلهٌ واحِدٌ .
« 4 » « و بايد بدانند كه : فقط اوست كه معبود يگانه است . » مأخوذ الميثاق علمه فى القرءان : يعنى چيزى كه حتما بايد انسان بداند ، و اگر نداند مورد مؤاخذه قرار مىگيرد ؛ مثل آيات توحيد و احكام :
هامش
( 1 ) - آيه 22 و 23 ، از سورهء 75 : القيامة
( 2 ) - « جواهر » طبع حروفى ، ج 9 ، ص 334 ، در كتاب صلاة ، مبحث قرائت ؛ و در تعليقه آورده است كه : اين روايت در « صحيح بخارى » ج 1 ، ص 124 و 125 موجود است .
( 3 ) - صدر آيه 19 ، از سورهء 47 : محمّد
( 4 ) - قسمتى از آيه 52 ، از سورهء 14 : إبراهيم