ديگرى هستند » ؛ كه دلالت بر اين دارد كه اعطاء اجر به عامل مترتّب و موقوف بر عمل است بدون تفاوت در اين مقام كه عامل مرد باشد يا زن ، كه آنها از جنس واحدى هستند و در اين موضوع ، جنسيّت مردى و زنى مطرح و مورد نظر نخواهد بود .
و در موضوع مورد بحث ، آيه دلالت مىكند بر اينكه : قيام به امر ( قيموميّت ) براى مرد به علّت لياقت و استحقاق او به اين مقام است ، و اين موضوع او را به جنس برترى از جنس زن بالا نمىبرد ، بلكه هر دو طائفه از جنس واحدى هستند .
اما اينكه گفته مىشود : اين تعبير براى ابهام است و اشاره به اين دارد كه بعضى از زنان برتر از بسيارى از مردانند ، صحيح نيست و پايهاى ندارد .
مضافاً بر اينكه خداوند متعال در آيه سابقه بهنگام نهى زنان درخواست بعضى از برتريهاى مردان در بعضى امور مثل ارث اينطور تعبير فرموده كه :
« وَ لا تَتَمَنَّوْا ما فَضَّلَ اللَّهُ بِهِ بَعْضَكُمْ عَلى بَعْضٍ لِلرِّجالِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبُوا وَ لِلنِّساءِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَ وَ سْئَلُوا اللَّهَ مِنْ فَضْلِهِ إِنَّ اللَّهَ كانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيماً . »
« 1 »
« از خداوند درخواست برترىهائى را كه به بعضى ( مردان ) بر بعضى ديگر ( زنان ) داده شده ننمائيد هر كدام از مردان و زنان به همان اندازه بهره دارند كه بكوشند ، و هميشه از خداوند طلب فضل و بخشش را بنمائيد بدرستيكه او به هر چيزى داناست . »
پس
« بَعْضَكُمْ »
را بجاى مردان و
« بَعْضٍ »
را به جاى زنان قرار داده ، و مسئله در موضوع بحث ما همچنين است .
و برابرى و تساوى مرد و زن در مقام جنس و هويّت منافاتى با برترى بعضى از زنان در اثر تربيت و به ظهور رسيدن قوا و استعدادات بر بسيارى از مردان ندارد .
نكته ششم : اينكه گفته خداوند : «
فَالصَّالِحاتُ قانِتاتٌ
» فرع بر مقدّمه آيه واقع
هامش
( 1 ) آيه 32 از سوره 4 نساء