بر مىگردد ، مانند آنچه كه ما از رازى نقل كرديم ذكر كرده ؛ و به « قيل : گفته شده » تعبير كرده است .
سپس از مقاتل حكايت سعد بن ربيع و همسرش را در شأن نزول آيه روايت كرده است .
و بعد نتيجه مىگيرد و مىگويد كه : معنى
« قانِتاتٌ »
مطيع خداوند و همسر و معنى
« وَ الْحافِظاتِ
لِلْغَيْبِ »
حافظين و برپادارندگان حقوق شوهر در نبودن او است ، و غيب خلاف حضور است ، و شئون و موجبات حفظ غيب شوهر اين است كه خود را از « زنا » مصون دارد تا مبادا موجب ننگ شوهر بشود ، و فرزند حاصل از نطفهء ديگرى به او نسبت پيدا كند . و اينكه اسرار شوهر را مكتوم دارد و مال او را از اسراف و تلف شدن حفظ كند و خانهاش را از آنچه شرعاً و عرفاً شايسته نيست محفوظ بدارد « 1 » .
تفسير « الجامع لاحكام القرآن » قُرطبى
و در تفسير « الجامع لاحكام القرآن » قُرطبى ، ميگويد : «
الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ
» مبتداء و خبر است ، يعنى مردان به پرداخت نفقه به زنان و دفاع از آنان قيام مىكنند ؛ و همچنين حكّام و امراء و جنگ جويان از مردانند نه زنان . گفته مىشود : قوّام ( بر پادارنده ) و قيّم ( سرپرست ) .
سپس مىگويد : آيه در مورد سعد بن ربيع نازل شده است و بعد آن قصّه را تا آخر نقل مىكند ، و سپس اقوال ديگرى را كه ابوالفتوح رازى در مورد شأن نزول آيه گفته است ذكر مىكند .
بعد در مورد جهت برترى مردان مىگويد كه گفته مىشود : مردان به زيادى عقل و تدبير برترى دارند ، و حق قيام و سرپرستى بر زنان از اينرو براى آنها قرار داده شده است . و گفتهاند : مردان در نفس و طبيعت جسمانى نيروى بيشترى دارند كه براى
هامش
( 1 ) « تفسير غرائب القرآن » چاپخانه حلبى در مصر ، جلد پنجم ص 33 و 35 و 36