احترام او در حال غيبت . « 1 »
« حاشيهء شهاب » بر تفسير « بيضاوى » به نام « عنايه القاضى و كفايه الرّاضى »
و در « حاشيه شهاب » بر تفسير « بيضاوى » به نام « عنايه القاضى و كفايه الرّاضى » آمده است :
گفته بيضاوى : ( قيام ولاة بر رعيّت إلى آخر ) يعنى چنان كه حكّام رعيّت و ملّت را با امر و نهى قيموميّت مىكنند مردان بر زنان قيموميّت واقعى دارند نه استعارهاى و غير واقعى و اعتبارى ، و برترى موهبتى مرد فضيلتهائى است كه خداوند به مرد عنايت كرده و برترى اكتسابى بهواسطه مهر و نفقهاى است كه به زنان مىپردازند .
و گفته بيضاوى : ( به سبب برترى . . . إلى آخر ) اشاره به اين است كه « باء » سببيّه است و « ما » مصدريّه
( بِما فَضَّلَ اللَّهُ
وَ بِما أَنْفَقُوا )
. و اينكه بيضاوى گفته : نبوّت در مردان است شايد قول مشهور باشد يا مقصود رسالت است ، و امامت شامل امامت صغرى و كبرى است ؛ و از ولايت مراد تولّى و اختيار در امر نكاح مىباشد يا ولايت در قضاء و مانند آن ، و اقامه شعائر مثل اذان و اقامه و خطبه و جمعه و تكبيرات ايّام تشريق در فقه أبو حنيفه و مقصود از شهادت در مجامع قضاوت شهادت در امور مهمّى است كه بايد به آنها در محافل عمومى رسيدگى شود ، مثل جارى كردن حدود و مانند آن كه در اينگونه امور شهادت زنان قبول نمىشود و آنكه بعضى مطلق شهادت زن را جايز ندانستهاند ، مردود است . « 2 »
تفسير « مفاتيح الغيب » امام فخر رازى
و در تفسير « مفاتيح الغيب » امام فخر رازى ، پس از ذكر معنى قوّام و قصّه معروف شأن نزول مىگويد :
بدانكه برترى مردان بر زنان حاصل از جنبههاى بسيارى است كه بعضى از آنها صفات حقيقى و برخى احكام شرعى مىباشند .
هامش
( 1 ) « حاشيه شيخ زاده » تكملهء جزء اوّل ، چاپ عثمانى ص 31 و 32
( 2 ) « حاشيهء شهاب » چاپ دار صادر بيروت ، جلد سوّم ص 133