إِلَّا بِإِذْنِهِ
. « 1 » .
« براى خداست و ملك طلق خداست ، آنچه كه در آسمانها و زمين است ؛ چه كسى است كه بدون اذن او بتواند در نزد او شفاعت كند ؟ » و نيز داريم :
إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ يُدَبِّرُ الْأَمْرَ ما مِنْ شَفِيعٍ إِلَّا مِنْ بَعْدِ إِذْنِهِ
. « 2 »
« به درستى كه پروردگار شما خداوند است ؛ آن كسى كه آسمانها و زمين را در شش روز آفريد ، و سپس بر عرش خود استيلا يافت . تدبير امر به دست اوست ؛ هيچ شفيعى نيست مگر پس از اذن او . »
ظاهر اين آيات ، بيان شفاعت در تكوين است ؛ چون همانطور كه ذكر شد شفاعت تكوينى عبارت است از واسطه قرار گرفتن عِلَل و اسباب ، بين ذات مقدّس خداوندى و بين مسبَّبات و موجودات خارجيّه ؛ در تدبير و تنظيم وجودشان ، و در بقاء و استدامهء آنها در عالم خلقت .
و امّا در جهت تشريع ، خداوند تبارك و تعالى در عين رفعت و علوّ خود ، به اين عالَم انسان خاكى و خاك نشين تفضّلى فرموده ؛ و با ارسال پيامبران ، و انزال كتب آسمانى ، و وضع أحكام و قوانين از اوامر و نواهى ، و عكس العمل آنها از تَبعات مخالفت و موافقت كه
هامش
( 1 ) قسمتى از آيه 255 ، از سورهء 2 : البقرة
( 2 ) قسمتى از آيه 3 ، از سورهء 10 : يونس