و ديگران گفتهاند : هر چيزى كه مقدور خدا باشد و از چيزهائى باشد كه بقاء آنها ممكن است اعادهء آن صحيح مىباشد و اشكال ندارد ؛ و اين گفتار أبو هاشم و متابعين اوست . و بنابراين اعادهء اجزاء حياتيّه صحيح است .
پس از آن اختلاف كردهاند كه آنچه از اجزاء انسان زنده لازم است اعاده شود كدام است ؟
بَلخى ميگويد : تمام اجزاء شخص انسان عود مىكند .
أبو هاشم ميگويد : تمام اجزاء انسان كه بواسطهء آنها انسان زنده از غير زنده شناخته مىشود عود مىكند ، و تأليف و تركيب نيز عود مىنمايد ؛ و سپس از اين گفتار برگشته و گفته است : حيات با بنيهء انسان عود مىنمايد .
قاضى أبو الحسن ميگويد : فقط بنيهء انسان عود مىكند و غير از اصل بنيه در آن تغيّر و تبدّل ممكن است . و سپس مرحوم طبرسى ( ره ) فرموده است : اين قول اصحّ اقوال است . « 1 »
زنده شدن مردگان امر شگفتى نيست
و أحمد بن محمّد أبى عبد الله برقى در كتاب « محاسن » روايت كرده است از أبان از عبد الرّحمن بن سَيابه از أبو نُعمان از حضرت أبو جعفر عليه السّلام كه فرمود :
الْعَجَبُ كُلُّ الْعَجَبِ لِلشَّآكِّ فِى قُدْرَةِ اللهِ ، وَ هُوَ يَرَى خَلْقَ اللهِ .
هامش
( 1 ) « مجمع البيان » از طبع 5 جلدى ، مطبعهء عرفان - صيدا ، مجلّد 3 ، ص 277 و 278