ظهور حقائق در آن جلوگيرى مىكند .
چون چرك و كثافت روى چراغ را گرفته باشد ، نمىگذارد نور درونى آن به بيرون بتابد ؛ و آن نور درونى محبوس و زندانى مىشود . چراغ روشن است ، و با اين وصف ، خانه تاريك .
رَين و چرك معاصى نور دل انسان را محبوس مىكند
چراغ دل انسان نيز در اثر تهوّسات و معاصى و افكار شيطانيّه ، بر روى آن پردهاى و چركى ميگيرد و نمىگذارد در آفاق و انفس تفكّر كند و تدبّر نمايد و از عالم آفرينش عبرت بگيرد و از آيات الهيّه پى به وجود صانع حكيم برد .
اعراض از ياد خدا موجب معيشت ضَنك ، و كورى در آخرت است
وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكاً وَ نَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ أَعْمى * قالَ رَبِّ لِمَ حَشَرْتَنِي أَعْمى وَ قَدْ كُنْتُ بَصِيراً * قالَ كَذلِكَ أَتَتْكَ آياتُنا فَنَسِيتَها وَ كَذلِكَ الْيَوْمَ تُنْسى
. « 1 »
« و كسى كه از ذكر من و از ياد من روى گرداند ، پس در اثر اين إعراض ، زندگانى او ناگوار و سخت مىشود ، و ما او را در روز قيامت نيز كور محشور خواهيم نمود . ميگويد : بار پروردگار من ! چرا مرا كور محشور نمودى درحالىكه من بينا بودهام ؟
خداوند ميفرمايد : اينچنين است كه آيات ما به تو رسيد پس آنها را فراموش كردى و بالنّتيجه امروز فراموش شدى ! »
معيشت ضَنك ، يعنى معيشت ناگوار و با عُسرت و توأم با گرفتارى ، نتيجهء اعراض از ياد خداست . گرچه اموال و ثروت فراوان باشد ، ولى زندگى توأم با پريشانى و تشويش حواسّ و ابتلائات و
هامش
( 1 ) آيات 124 تا 126 ، از سورهء 20 : طه