به زودى نتيجهء سعى و كوشش او ديده مىشود . »
بنابراين هر درجهاى كه انسان در آن عالم بدست مىآورد ، در اثر أعمالى است كه در اينجا انجام داده ؛ منتهى آن عمل در آنجا ظهور و بروز دارد . و اگر هم در عالم برزخ انسان داراى ترقّى باشد ، و يا پس از مردن در نامهء عمل او چيزهائى نوشته شود ، بالاخره در نتيجهء أعمالى است كه در دنيا انجام داده و اثرات واقعى داشته است ؛ و گرنه فى حدّ نفسِه آن عالم ، عالم فعل و كار نيست .
الْيَوْمَ عَمَلٌ وَ لَا حِسَابَ ؛ وَ غَداً حِسَابٌ وَ لَا عَمَلَ « 1 » .
« امروز روز عمل است و حسابى نيست ؛ و فردا روز حساب است و كردارى نيست . »
پس انسان در دنيا هر عملى كه داشته باشد ، يا عمل بد و يا عمل خوب ؛ و هر نيّتى كه داشته باشد ، و هر غريزهاى كه او را به سمتى دعوت كند ، و هر عقيدهاى كه نفس خود را بر آن نهاده باشد ، تا موقع مردن است كه قابل تغيير و تبديل است ؛ ولى چون بميرد ، نفس او مُهر مىشود ، و نامهء عمل بسته مىشود ، و بر اساس عملى كه انسان در دنيا انجام داده است در آنجا محاسبه مىشود .
در قيامت كفّار محجوبند
كسانى كه در اين دنيا دنبال معارف الهيّه نرفتند ، خدا را نشناختند ، و بر خلاف غرائز خدادادى و در جهت انحراف حركت كردند ، اهل ستم و گناه و شقاوت بودند ؛ همانطور كه روح آنها در اين دنيا ظلمانى است ، و بين آنها و بين حقيقت حجاب و سترى واقع
هامش
( 1 ) « بحار الانوار » طبع حروفى ، ج 77 ، ص 425