مراد از مستثنى در آيه فزع صاحبان ولايتاند
بنابر آنچه ذكر شد به دست آمد كه مراد از
مَنْ شاءَ اللَّهُ
كسانى هستند كه تمام امور خود را به خدا سپرده و به مقام توكّل و تفويض و تسليم رسيده ، و از آنها عبور نموده ذات خود را فانى در ذات حضرت احديّت نموده و هيچ شائبهاى از استكبار و فرعونيّت و اظهار هستى در بقايا و زواياى نفس خود باقى نگذاردهاند ؛ و اينست معناى ولايت .
و چه لطيف و شيرين « آيه مودّت » بدين معنى إشعار دارد :
قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى وَ مَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فِيها حُسْناً إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَكُورٌ
. « 1 »
« اى پيامبر ! بگو : من از شما در مقابل زحمت رسالت و پيامبرى ، هيچ پاداش و اجر و مزدى نمىخواهم ، مگر آنكه به ذوى القربى مودّت نمائيد . و كسى كه مرتكب حسنهاى گردد ، ما حُسن و نيكوئى را براى او در آن حسنه زياد خواهيم نمود ؛ و خداوند غفور و شكور است . »
يعنى كسى كه خود را به ولايت بسپارد ، ما اين حسنهء او را پاداش حسنه خواهيم داد ؛ و پيوسته اين حسنه در تزايد و تضاعف مىباشد تا به سرحدّ ولايت برسد و از آن كانون رحمت و منبع فيض كامياب گردد .
علىّ بن إبراهيم قُمّى در ذيل آيه فزع در تفسير حسنه و سيّئه چنين آورده است كه
هامش
( 1 ) : ذيل آيه 23 ، از سورهء 42 : الشّورى