تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معاد شناسى (فارسى) — صفحة 294

مساهمون:

ص٢٩٤
روايات است كه يكصد و بيست هزار نفر را كشت ، و بر زن و مرد و پير و جوان ترحّم نكرد ؛ و آن جناياتى را كه نمود در تاريخ بى سابقه است .

عدالت اجتماعى أمير المؤمنين عليه السّلام

اصولًا يكى از جهات مهمّى كه سران معروف آن زمان با أمير المؤمنين مخالفت داشتند تسويهء بين حقوق بود . بزرگان و سياستمداران عرب بر اساس سنّت عُمر رفتار كرده و بيت المال را بين همه طبقات مردم يكسان تقسيم نمىنمودند بلكه بر اساس اختلاف طبقات قسمت ميكردند و حقوق مسلمان عرب را از حقوق مسلمان غير عرب جدا و زياده ميداشتند . عثمان و معاويه و تمام استاندارانى كه از طرف آنها تعيين ميشدند بدين قسم رفتار ميكردند . أمير المؤمنين عليه السّلام با اين سنّت كه در حقيقت بدعت ناپسندى بود مبارزهء سخت نمود و از روز اوّلى كه به خلافت رسيد بيت المال را بين عرب و ايرانى و رومى و آفريقائى بطور مساوى تقسيم نمود . و در ازدواج و سائر حقوق نيز يكسان رفتار ميكرد و ميفرمود : « اين سنّت اسلام است ، اين دستور قرآن است . اين دستور قولى و عملى پيامبر اكرم است . و اختلاف نژاد و طبقه كه خلفاى پيشين بر آن ميزان ، حكومت و رياست و امامت جماعت و قضاوت و فرماندهى جنود و لشكر و نكاح و استفادهء از بيت المال و تقسيم و تسهيم كارهاى سخت و مشكل و غير آن را معيّن مينمودند غلط بود و اين روش به هيچوجه با روش اسلام سازگار نيست . » حكّام و سركردگان ، كه در دوران حكومت‌هاى پيشين با حقوق فراوان و مزاياى اختصاصى از بيت المال مسلمين سوءاستفاده‌ها