كيفيّت قبض روح ملك الموت افراد كثيرى را در يك لحظه
حال بايد ديد كه قبض روح به چه كيفيّت صورت مىگيرد ؟ و در آنِ واحد چگونه ملك الموت ميتواند قبض روح افراد بسيارى را بنمايد با آنكه بعضى از آنان در مشرق عالم و برخى در مغرب عالمند ؟
چون ممكن است جمعيّتهاى بسيارى در دريا غرق شوند و در يك لحظه جان بسپرند ، يا كوه بر سر آنان فرود آيد يا بواسطهء زلزله در كام زمين فرو روند يا به علّت وزش بادهاى مسموم يا ورود صاعقه و برق از آسمان بميرند .
چگونه ممكن است ملك الموت جان اين همه نفوسى كه أحياناً از هزاران بلكه از ميليونها تجاوز مىكند را بربايد ؟
جوابش آنست كه اوّلًا :
ما در امور مادّى مشاهده مىكنيم كه در يك لحظه ممكن است افعال مختلفى از مبدأ واحد سر زند ، بدون اندك تغيير و تفاوتى در زمان آنها .
مثلًا خورشيد كه بر فراز آسمان حركت مىكند ، يك حركت دارد ، يك نور دارد ، ولى در همان آنى كه نور واحد خود را به زمين مىفرستد هزاران خانه و لانه و آشيانه و كوچه و محلّه و قريه و شهر و بيابان و كوه و دريا را روشن مىكند .
اين روشنىها كه در هر يك از اين خانهها و لانهها آمده است ، هر يك با ديگرى مختلف است و به حدود و مشخّصاتى جداگانه متعيّن و محدود است . نورى كه در اين خانه آمده غير از نورى است كه در خانهء ديگر است ، اين يك سهميّهء خاصّى است از شعاع