كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
« 1 »
« و اوست آن خدائى كه شما را در شب توفّى مىكند و بسوى خود مىبرد ، و از همهء كردار و افعال شما در روز مطّلع است . و بعد از توفّى در خواب ، شما را در روز بر مىانگيزد تا هنگامى كه آن وقت اجل مسمّى سرآيد . سپس به سوى اوست بازگشت شما و سپس آگاه مىسازد شما را به آنچه انجام دادهايد . »
و ثانياً : آنچه را كه خداوند توفّى مىكند جانهاى آدمى است :
يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ
، و جان و نفس همان روح است .
بنابراين در حال مرگ و خواب روح انسان از اين عالم به عالم ديگر ميرود نه بدن انسان .
خوابيدن ، مردن كم اثر است
در حال خواب بدن انسان روى زمين است و روح انسان سير در عوالم ديگر مىكند و سپس بر ميگردد ، و در حال مردن بدن روى زمين يا زير زمين است و روح به عوالم ديگر ميرود و بر نمىگردد .
و شاهد بر اين معنى آنكه در اين آيه آمده است
يَتَوَفَّاكُمْ
« خداوند شما را ميگيرد و توفّى مىكند . » و نفس انسان حقيقت انسان است كه در محاورات و گفتگوها به من و تو و او و ما و شما و آنها تعبير مىشود . و اگر كسى گفت : من چنين كردم و چنان گفتم ، مراد از لفظ من روح و جان اوست نه بدن او . و حقيقت أنَا و أنتَ و هُوَ و كُمْ و غير آنها از ضمائر عربى روح است كه خداوند آن را در حال مردن اخذ مىكند
هامش
( 1 ) . آيه 60 ، از سورهء 6 : الانعام