انتظام اين عالَم مسؤول بوده و مورد مؤاخذه قرار خواهد گرفت و به پاداش و كيفر اعمال خود خواهد رسيد . اينست معنى جهنّم .
معناى دنياى مذموم
در أخبار وارد شده است كه دنيا ملعون خداست . در ضمن وصايائى كه حضرت رسول صلّى الله عليه و آله و سلّم به أبو ذر غفارى مىكنند مىفرمايند : يَا أَبَا ذَرٍّ ! إنَّ الدُّنْيَا مَلْعُونَةٌ ، مَلْعُونٌ مَا فِيهَا . « 1 » « اى أبو ذر ! دنيا ملعون است و ملعون است هر چه در دنياست . »
در بسيارى از روايات مذمّت دنيا شده است ؛ دورى از دنيا را موجب سعادت و روى آوردن به آن را علّت شقاوت دانسته است .
معناى دنيا همين زندگى كردن بر اساس تخيّلات و شهوات و لذائذ فانيه ، و غفلت از برنامهء حقيقى انسانى و جهالت و غفلت از خداست .
معناى دنيا پيروى از مكتب احساس و عواطف حيوانى و غرائز بهيمى و دور بودن از منطق عقل است .
اين معناى دنياست ، يعنى زندگى پست و دَنىّ ، در مقابل زندگى عُليا يعنى حيات بلندپايه در سطح فضائل انسانى . و لذا در قرآن مجيد حيات دنيا را مقابل با آخرت شمرده است :
يَعْلَمُونَ
هامش
( 1 ) كتاب « مكارم الاخلاق » شيخ طبرسى ، طبع سنگى ، ص 258 ، در ضمن وصيّت مفصّلى كه رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم به أبو ذر غفارى مىكنند ميفرمايند : يا أبا ذَرٍّ ! إنَّ الدُّنْيَا مَلْعونَةٌ ، مَلْعونٌ ما فيها إلّا ما ابْتُغىَ بِهِ وَجْهُ اللهِ الحديث .