پدرش آموخته لازمهاش آن است كه پدر آن علم را از جائى فرا گرفته باشد و نمىدانيم از كجا فرا گرفته است ؟ « 1 »
ما مىدانيم كه جعفر صادق عليه السلام حرفهء پزشكى نداشته كه آن قواعد را ضمن كار استنباط كند و لذا اين فكر به نظر مىرسد كه آن قواعد را از جائى آموخته و هرگاه در محضر درس پدر آن قواعد را آموخته باشد باز اين سؤال به نظر مىرسد كه پدرش آن قواعد را از كجا فراگرفته است . « 2 »
خاك و هوا يك عنصر نيستند
روزى در محضر درس پدرش استاد يعنى محمد باقر عليه السلام به اين قسمت از فيزيك ارسطو « 3 » كه در جهان بيش از چهار عنصر وجود ندارد كه عبارت است از خاك و آب و باد و آتش ، جعفر صادق ايراد گرفت و گفت : حيرت مىكنم كه مردى چون ارسطو چگونه متوجه نگرديده كه خاك يك عنصر نيست بلكه در خاك عناصر متعدده وجود دارد و هر يك از فلزات كه در خاك مىباشد يك عنصر جداگانه به شمار مىآيد ؟ !
از زمان ارسطو تا دورهء جعفر صادق به تقريب هزار سال گذشته بود و در آن مدت طولانى عناصر اربعه به طورى كه ارسطو گفت يكى از اركان علم الاشياء محسوب مىشدند و كسى نبود كه به آن عقيده نداشته باشد و در انديشهء هيچ كس خطور نمىكرد كه با آن عقيده مخالفت نمايد .
بعد از هزار سال يك پسر كه هنوز دوازده سال از عمرش نمىگذشت گفت كه خاك يك عنصر نيست بلكه متشكِّل از عناصر متعدّد است .
همين پسر بعد از اينكه خود شروع به تدريس كرد عنصر ديگر را هم از لحاظ بسيط بودن تخطئه نمود و گفت : باد يك عنصر نيست ، بلكه متشكِّل از چند عنصر
هامش
( 1 ) « خواندنيها » شمارهء 37 سال 33 .
( 2 ) « خواندنيها » شمارهء 37 سال 33 .
( 3 )Aristotelesاز حكماى بزرگ يونان ملقّب به معلّم اول ( 384 - 322 ق م )