در صورتى كه بدون شك صلوات عبارت است از : درود بر محمّد و آل محمّد ، و از روايات واردهء در كيفيّت ذكر صلوات كه نقل كردهاند ، حتَّى روايات عديده اى از اهل تسنّن وارد است ، و در صحاح معتبره شان ذكر نمودهاند كه : پيامبر در پاسخ سؤال سائل از كيفيّت صلوات فرمودند : كه بايد صلوات بر آل محمّد را هم ضميمه نمود :
[ روايات مستفيضهء عامّه بر لزوم ذكر « آل » در صلوات ]
بُخارى از سعيد بن يحيى از پدرش از مِسْعَر از حكم از ابن ابى لَيْلَى از كعب بن عُجْرَة رَضىاللهعنه روايت مىكند كه : قِيلَ : يَا رَسُولَ اللهِ ! أمَّا السَّلَامُ عَلَيْكَ فَقَدْ عَرَفْنَاهُ . فَكَيْفَ الصَّلاةُ ؟ !
قَالَ : قُولُوا : اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ عَلَى آل مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إبْرَاهِيمَ إنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ ! اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ عَلَى آل مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إبْرَاهيمَ إنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ !
و نيز دو روايت ديگر قريب المضمون با آن ، و با دو سند ديگر ذكر نموده است . « 1 »
و همچنين مُسْلِم در « صحيح » خود ، و ترمذى و ابو داود و دارمى ، و نسائى در سنن ، و احمد حنبل در « مسند » ، و مالك در « مُوَطَّأ » خود در موارد عديده روايت نمودهاند . « 2 »
مولى جلال الدّين سُيُوطى در تفسير « الدُّرُّ الْمَنْثور » همين روايت را با اسناد بسيارى روايت نموده است .
1 - از جمله گويد : تخريج روايت كرد سعيد بن منصور ، و عبد بن حميد ، و ابن ابى حاتم ، و ابن مردويه از كَعْبُ بْنُ عُجْرَة كه گفت : لَمَّا نَزَلَتْ
إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلِيماً
« 3 » ، قُلْنَا : يَا رَسُولَ اللهِ ! قَدْ عَلِمْنَا
هامش
( 1 ) صحيح بخارى ، طبع بولاق سنه 1312 هجريه ، ج 6 « كتاب التفسير » ص 120 و 121 .
( 2 ) « المعجم المفهرس لألفاظ الحديث النّبوى » ، ج 3 ، ص 382 .
( 3 ) آيه 56 ، از سورهء احزاب : 33 : حقّاً و تحقيقاً خداوند و فرشتگان وى درود مىفرستند بر