براى عبور وحى براى نفوس مردم ؛ و در حقيقت قرآن به آنها و بر آنها فرود آمده است از راه آئينه و آيه و دريچهء منحصره نفس تو ! و بدين ترتيب بيان و توضيح و شرح و تفسير آن بر توست !
حضرت استادنا الأكرم آية الله علّامه طباطبائى قدس سره در تفسير اين جمله اين طور فرمودهاند :
شكّى نيست در آنكه تنزيل كتاب بر مردم ، و انزال ذكر بر پيغمبر اكرم صلّى الله عليه و آله يكى است به معنى اينكه تنزيلش بر مردم همان انزال آن است به رسول اكرم به جهت آنكه مردم اخذ كنند و آن را به مورد عمل گذارند .
همانطور كه مىفرمايد :
يا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جاءَكُمْ بُرْهانٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكُمْ نُوراً مُبِيناً
. « 1 » « اى مردم تحقيقاً به نزد شما آمد برهان و حجّت قويمى از سوى پروردگارتان و ما به سوى شما نور روشنى را فرو فرستاديم . »
و همچنين مىفرمايد :
لَقَدْ أَنْزَلْنا إِلَيْكُمْ كِتاباً فِيهِ ذِكْرُكُمْ أَ فَلا تَعْقِلُونَ
. « 2 » « تحقيقاً هر آينه ما به سوى شما كتابى را فرو فرستاديم كه در آن ذكرى است از شما ! آيا شما تعقّل نمىنمائيد ؟ ! »
بنابراين محصّل معنى اين مىشود كه مقصود از نزول اين قرآن جميع افراد بشر هستند و تو و مردم در اين امر يكسان مىباشيد و تو را براى توجيه خطاب و القاء گفتار برگزيديم نه براى آنكه قدرت غيبيّه و ارادهء تكوينيّه الهيّه به تو داده باشيم و تو را مسلّط و مسيطِر بر مردم و بر هر چيز نموده باشيم ! بلكه براى دو جهت :
أوّل براى آنكه معارف الهيّه را كه مردم بدون واسطه نمىتوانند بدان دست يابند تو براى آنها تدريجاً بيان كنى ! زيرا چارهاى از برانگيختن شخص واحدى براى تبيين و تعليم نيست ، و اين است منظور از رسالت كه وحى به او نازل مىشود و او تحمّل
هامش
( 1 ) سورهء 4 : نساء ، آيه 174 .
( 2 ) سورهء 21 : انبياء ، آيه 10 .