سوى خدا هستند و رهبران دين او . آه آه چقدر اشتياق ملاقات و ديدار آنها را دارم . ( حالا گفتار من با تو تمام شد ) هر زمان كه خواستى برو . »
و كلينى با سند خود از أبواسحاق از كسى كه مورد وثوق اوست از اصحاب أميرالمؤمنين « عليه السّلام » روايت كرده است كه قالَ أميرُالمؤمنين « عليه السّلام » : اللهُمَّ إنَّكَ لا تُخلَى ارْضَكَ مِن حُجَّة لَكَ عَلى خَلفِكَ « 1 » « حضرت أمير المؤمنين « عليه السّلام » عرض مىكنند : بار پروردگارا تو زمين خود را هيچ گاه از حجّتى بر بندگان خودت خالى نخواهى گذاشت . »
و همچنين با سند خود از أبو حمزهء ثمالى از حضرت امام محمّد باقر « عليه السّلام » روايت كرده است قالَ : قَالَ : وَ اللهِ مَا تَرَكَ اللهُ أرْضاً مُنذُ قَبَضَ آدَمَ عليه السّلام إلّا وَ فِيهَا إمامٌ يُهْتَدى بِهِ إلَى اللهِ وَ هُوَ حُجَّتُهُ عَلى عِبادِهِ وَ لَا تَبقَى الارضُ بِغَيْرِ إمامٍ حُجَّة لِلّهِ عَلى عِبادِهِ . « 2 » « حضرت باقر فرمودند : سوگند به خدا كه خداوند از روزى كه آدم ابوالبشر را به سوى خود برد هيچ گاه زمينى از زمينها را بدون امامى كه مردم را به سوى خدا رهبرى كند و حجّت او بر بندگانش بوده باشد خالى نگذارده است ، و هيچ گاه زمين بدون امامى كه حجّت بر بندگانش باشد باقى نخواهد بود . »
و نيز چهار روايت با سندهاى مختلف از حضرت صادق و حضرت موسى بن جعفر و حضرت رضا « عليهم السّلام » روايت كرده مبنى بر آنكه حجّت خدا بر بندگان بدون امام تمام نخواهد شد . « 3 »
مرحوم سيّد عليخان در « شرح صحيفه » دربارهء رواياتى كه از طرق عامّه راجع به لزوم امام وارد شده است گويد : امّا من طرق العامّة فمنه الحديث المشهور المتّفق على روايته عن النبّى : مَن ماتَ وَ لَمْ يَعْرِفُ إمامَ زَمانِهِ ماتَ مَيتَة جَاهلِيَّة . و به همين مضمون حاكم تخريج كرده و آن را صحيح شمرده از ابن عمر كه رسول خدا فرمود : مَن مَاتَ وَ لَيْسَ عَلَيهِ إمامٌ ماتَ مَيتَة جَاهِلِيَّة . و ابن مردويه از على « عليه السّلام » تخريج كرده كه : قالَ : قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى الله عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ فِى قَوْلِ اللهِ تَعَالَى
« يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ »
قالَ : يُدْعَى كُلُّ قَوْمٍ بِإمامِ زَمانِهِمْ وَ كِتابِ رَبِّهِمْ وَ سُنَّة نَبِيِّهِمْ . و ابن عساكر از خالد بن صفوان تخريج كرده است إنَّهُ قالَ : لَمْ تَخْلُ الارضُ مِن قائِمِ لِلّهِ بِحُجَّتِهِ فِى عِبادِهِ - انتهى
هامش
( 1 ) . « اصول كافى » ج 1 ، ص 178 .
( 2 ) . همان كتاب ، ص 179
( 3 ) . « اصول كافى » ج 1 ، ص 177 .