چون دل در اين هنگام بهتمام معنى الكلمه پاكيزه شده و صيقلى بهصيقل محبّت و عبودّيت شده است ، لذا جمال و انوار الهى در او مشهود ، و آئينه تمام نماى ذات و اسماء و صفات حضرت معبود مىگردد ، و اين مقام مخلَصين است كه بسيار مقامى و الا و ارجمند است .
خصوصيات مخلَصين در قرآن كريم : الف : عجز شيطان از اغواى آنها ، ب : قدرت بر ستايش ذات مقدس الهى بدانسان كه شايسته اوست
طبق آيات قرآن اين دسته داراى آثار و خصوصيّاتى مختصّ بهخود خواهند بود : اوّلًا شيطان و نفس امارّه به آنها دسترسى ندارد ، و از آنها كاملا مأيوس است ، و نمىتواند به اندازه سر سوزنى در دل آنها رخنه نموده و اثرى بگذارد .
« وَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ إِلَّا عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ »
« 1 »
« قالَ فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ إِلَّا عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ »
« 2 »
خود شيطان در اين حال اعتراف دارد كه عاجزتر از آناستكه بتواند آنان را از راه منحرف بنمايد ، چون دل آنها محل خدا شده ، و معلوماست كه شيطان قدرت غلبه و استيلا بر جايگاه خدا را ندارد .
اين چنين افراد دائماً در حرم خدا مصون و محفوظ از هر گناه فعلى و قولى و فكرى و قلبى و سرّى ، و نيز خالى از هر گونه خطا و اشتباه بوده ، فعل آنان فعل حقّ ، زبان آنان زبان حقّ ، چشم آنان چشم حقّ ، گوش آنان گوش حقّ ، و بالأخره تمام كانون وجودى آنان متعلّق به حضرت حقّ و خانهء قلب و سرّ آنان در بسته به تسليم خداى منّان داده شده است .
و معلوماست كه واردات قلبّيه آنان بإذن حقّ ، بامر حقّ بوده ، آنچه را كه ضمير آنان از عوالم بالا تلقّى كند خواه بهطور وحى و تشريع شريعت باشد ، خواه بهعنوان ادراك مطالب كليّه و علوم حقيقّيه ، و اطّلاع بر اسرار و مغيبات كه شأن امام و اولياى خداست ؛ در هر حال قلب آنان معصوم و عارى از هر گونه گناه و خطائى خواهد بود .
و ثانياً چون فكر و سرّ آنان وسيع شده ، و آنان از تمام مراحل هستى عبور نموده و متحقِّق بهذات حق شدهاند ، لذا مىتوانند خدا را چنان كه شايد و بايد حمد و ستايش كنند ، ستايشى كه لايق ذات مقدّس اوست .
« سُبْحانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ »
« 3 »
هامش
( 1 ) سوره الحجر : ( 15 ) - آيه 39 الى 40
( 2 ) سوره صاد : ( 38 ) - آيه 82 الى 83
( 3 ) سوره الصافات : ( 37 ) - آيه 159 الى 160