« آنان كه سبقت گرفتند در معرفت الهى ، ايشان در حقيقت از مقرّبين درگاه او هستند . »
اين اجمال مطالبى بود كه در برهان ، از اين مسئله معروض آمد .
آيات قرآنيّهء دالّه بر اينكه موجودات اندازه گيرى شده هستند
امّا آيات قرآنيّه دالّهء بر لزوم تفاوت در ميان افراد بشر ، با آنكه اين بحث نيز اقتضاى تطويل را دارد ولى ما فقط به چند آيه مباركه در اينجا اكتفا مىكنيم :
1 -
وَ إِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ
. « 1 »
« و هيچ چيزى موجود نمىشود مگر آنكه خزينهها و معدنهايش در نزد ماست ؛ و ما آن چيز را ( از آن خزينه و معدنها ) فرود نمىآوريم مگر بهاندازهء مشخّص و دانسته شده . »
2 -
إِنَّا كُلَّ شَيْءٍ خَلَقْناهُ بِقَدَرٍ * وَ ما أَمْرُنا إِلَّا واحِدَةٌ كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ
. « 2 »
« تحقيقاً ما تمام چيزها را از روى اندازه آفريدهايم . و امر ما نيست مگر يكى ، مانند مژه بر هم نهادن چشم ! »
3 -
وَ لَوْ بَسَطَ اللَّهُ الرِّزْقَ لِعِبادِهِ لَبَغَوْا فِي الْأَرْضِ وَ لكِنْ يُنَزِّلُ بِقَدَرٍ ما يَشاءُ إِنَّهُ بِعِبادِهِ خَبِيرٌ بَصِيرٌ
. « 3 »
« و اگر خداوند روزى دادن را براى بندگانش گسترش دهد تحقيقاً ايشان در روى زمين تجاوز و تعدّى و ستم مىنمايند ، و ليكن به اندازهاى كه خودش مىخواهد روزى را فرود مىآورد . تحقيقاً او به بندگانش خبير بصير است . »
4 -
ما كانَ عَلَى النَّبِيِّ مِنْ حَرَجٍ فِيما فَرَضَ اللَّهُ لَهُ سُنَّةَ اللَّهِ فِي الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلُ وَ كانَ أَمْرُ اللَّهِ قَدَراً مَقْدُوراً
. « 4 »
« براى اين پيامبر دربارهء آنچه را كه خداوند براى وى فرض و واجب
هامش
( 1 ) آيه 21 ، از سوره 15 : الحجر
( 2 ) آيه 49 و 50 ، از سورهء 54 : القمر
( 3 ) آيه 27 ، از سوره 42 : الشورى
( 4 ) آيه 38 ، از سورهء 33 : الاحزاب