وشما از حساب جامعه جدا نيست . اگر ضرر وضربهاى ولو بر اثر نادانى يك اقليت به جامعه وارد آيد ، همه آن جامعه متضرر مىشوند ، حتى آنها كه نقش تماشاگرى داشته و عامل فساد و ضرر نبودند ، زيرا اجتماع بسان يك پيكر وافراد به طور كلى اعضاى آن پيكرند ، به هر نقطهاى از اعضاى بدن صدمهاى وارد آيد ، همهء اعضا در آتش مىسوزند .
ضربه هاى اقتصادى ، اخلاقى وفرهنگى بر اثر جهالت يك اقليت وارد مىشود ، دود آن به چشم همه رفته ، گنهكار و غير گنهكار در برابر آن يكسانند .
سقوط اخلاقى در قسمتى از اجتماع ، بسان بيمارى سرايت كننده است كه دامنگير همه مىشود . ضررهاى مالى واقتصادى وفلج شدن كشاورزى در يك منطقه ، هر فرد را به سهم خود بدبخت وتيره روز مىسازد وهرگز نمىتوان حساب فرد را از حساب اجتماع جدا ساخت ؛ بنابراين سكوت در برابر مفاسد ، غلط و گناه است . اين حقيقت را قرآن در ضمن يك آيهء كوتاه بيان كرده است :
« وَاتَّقُوا فِتْنَةً لاتُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خاصَّةً » « 1 » ؛
يعنى اى مردم از بلاهايى بترسيد كه هنگامى كه وارد مىشود ، تنها دامنگير گنهكاران نمىشود ، بلكه گنهكار و بى گناه در آتش آن مىسوزند .
هامش
( 1 ) . انفال ( 8 ) آيهء 25 .