براثر رشد و نمو جنين است كه عارض مادر مىشود .
تازه با طى شدن دوران حمل ، كار مادر به پايان نمىرسد ، بلكه بايد دو سال او راشير دهد ، چنان كه مىفرمايد :
« وَفِصالُهُ فِى عامَيْنِ » . مفسران مىگويند : مقصود از اين جمله ، اين است كه پس از دو سال او را از شيرباز گيرد . مؤيد اين تفسير آيهء 233 سورهء بقره است كه صريحاً دستور مىدهد كه مادران دو سال به فرزندان خود شير دهند ، چنان كه فرموده :
« وَالوالِداتُ يُرْضِعْنَ أَوْلادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كامِلَيْنِ ؛
مادران دو سال كامل به فرزندان شير بدهند . »
ولى احتمال ديگر دارد كه منظور اين باشد كه در ضمن دو سال او را از شير باز گيرد ، و ديگر لازم نيست كه دو سال تمام شير دهد ، زيرا در سورهء احقاف ( 46 ) آيهء 15 ، دوران حمل وشيردادن را سىماه قرار داده است ؛ چنان كه مىفرمايد :
« وَحَمْلُهُ وَفِصالُهُ ثَلاثُونَ شَهْراً ؛
دوران باردارى و از شير گرفتن او سىماه تمام است . »
هرگاه بگوييم : اين آيه فقط راجع به فرزندانى است كه حداقل حمل آنها ششماه است كه بر سر شش ماه متولد مىگردند ، در اين صورت ، اين نوع كودكان باطى كردن دوران 24 ماه شيرخوارگى ، سى ماه تكميل مىگردد .
ولى اگر بگوييم كه اين حد ، يعنى سى ماه ، منحصر به فرزندانى نيست كه در حداقل حملْ به دنيا مىآيند ، بلكه يك قانون عمومى
مربى نمونه (تفسير سوره لقمان) (فارسى) — صفحة 140
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص١٤٠