مصرف جزيه
دولت اسلامى ناچار است از مال و جان گروهى كه در پناه آن بهسر مىبرند دفاع نمايد و ايجاد چنين امنيتى ، بدون هزينه امكانپذير نيست . چون دولت با كمك مالى مىتواند با سرباز و پاسبان ، حدود و مرزهاى كشور را از حملات بيگانگان حفظ نمايد و دست چپاولگران داخلى را از تاراج مال ملّت كوتاه سازد . از اين رو ، ملت ، چه مسلمان و چه غير مسلمان ، بايد مالياتى به دولت بپردازند تا او از اين طريق قادر به جمع نيرو گردد . چيزى كه هست تفاوت در نحوهء اداى ماليات است مسلمانان موظّف هستند صدى بيستِ منافع كسب خود را در اختيار پيامبر اسلام و يا حاكم عادل بگذارند و همچنين موظّفند مقدارى از وجوه مالى خود را تحت عنوان زكات و صدقات و . . . بپردازند . ولى « اهل كتاب » بايد طبق صلاحديد حاكم عادل اسلامى مقدارى از اموال خود را به عنوان « جزيه » به دولت اسلامى بپردازند و در نتيجه همهء ملت به دولت اسلامى كمك نمودهاند .
چند نامهء تاريخى دربارهء مصرف جزيه
يادآور شديم مالياتى كه كافران « ذمّى » مىپردازند همگى به جهت حفظ جان و مال آنان است . اكنون به عنوان نمونه چند نامهء تاريخى را در اينجا ترجمه مىنماييم تا روشن شود كه حتّى در آغاز اسلام پرداخت « جزيه » نيز براى همين عنوان بوده است :
1 . نامهاى كه يكى از سرداران اسلام در فتح يكى از كشورهاى مسيحىنشين نوشت و در ذيل آن فلسفهء اخذ جزيه را چنين بيان مىكند :
« و ما منعنا كم فلنا الجزية ، و إلّافلا - كتب سنة اثنتي عشرة في صفر ؛
تا ما از شما حمايت مىنماييم لازم است جزيه بپردازيدو هرگاه قدرت
در سرزمين تبوك (تفسير سوره توبه) (فارسى) — صفحة 112
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص١١٢