پيامبر را از قسم قبلى جدا كرديم در حالى كه وى در عنوان پيش داخل بود ، اين است كه پيامبر گرامى ، علاوه بر اين كه به حكم اين آيات ، شاهد امت است شاهد بر شاهد نيزهست ، زيرا به حكم آيهء بعدى گروهى از امت اسلامى نيز گواهى خواهند داد و پيامبر گرامى بر اين شهود نيزشهادت خواهد داد ، ازاين جهت شاهد بودن پيامبر را به طور مستقل يادآور شديم .
4 . امت اسلامى
گروهى از امت اسلامى بر اعمال امتهاى ديگر شهادت و گواهى خواهند داد :
« وَكَذ لِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النّاسِ وَيَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيداً » ؛ « 1 »
شما را امت وسط قرار داديم تا بر مردم شاهد و گواه باشيد و پيامبرنيز بر شما شاهد و گواه باشد .
ظاهر آيه اين است كه همهء امت اسلامى ، شاهد و گواه خواهند بود ، ولى از آنجا كه بسيارى از افراد اين امت ، صلاحيت شهادت در دادگاههاى بشرى را ندارند ، قطعاً در آن جهان نيز چنين صلاحيتى نخواهند داشت ، ازاين جهت بايد گفت گروهى از اين امت شاهد و گواه بر امتهاى پيشين خواهند بود .
5 . اعضاى بدن انسان
روز رستاخيزبه گواهى قرآن ، اعضايى از بدن مانند زبان ، دست و پا گواهى مىدهند :
« يَوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ وَأَيْدِيهِمْ وَأَرْجُلُهُمْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ » ؛ « 2 »
روزى كه زبانها ، دستها و پاهاى شان بر ضد آنها به اعمالى كه مرتكب
هامش
( 1 ) . بقره ( 2 ) آيهء 143 .
( 2 ) . نور ( 24 ) آيهء 24 .