3 . حقيقت وحى - كه وسيلهءارتباط پيامبران با جهان ديگر است چيست ؟
4 . شرايط روحى و جسمى پيامبران الهى .
توضيح اين كه پيش از هر چيز بايد ثابت شود كه بشر به پاى خود و تنها به راهنمايى عقل نمىتواند به كمالى كه هدف آفرينش است و او براى آن آفريده شده است برسد ، بلكه براى راهنمايى او به كمال ممكن ، آموزگارانى لازم است كه از سوى خداوند اعزام گردند و او را در اين راه كمك كنند و مقدمات تكامل او را فراهم سازند . از اين جهت نخستين بخش از مباحث « نبوت عامه » بحث « لزوم بعثت پيامبران از ديدگاه عقل » است .
و از آن جا كه در طول تاريخ همواره مقام شامخ « نبوت » مورد طمع گروهى از شيادان و تبهكاران قرار گرفته و آنان با تزوير و دروغ ، تظاهر به پيامبرى نموده و خود را سفيران الهى ناميدهاند دانشمندان براى شناسايى مدعيان دروغگو از پيامبران واقعى و راستين ، طرق و راههايى را معرّفى كردهاند كه از آن راهها ، مىتوان نبىّ واقعى را از « متنبّى » دروغگو شناخت و ما در آينده دربارهء اين طرق بهطور مشروح بحث خواهيم كرد و خواهيم گفت كه ، يكى از آنها ( و نه طريق منحصر ) اعجاز و معجزهءپيامبران است و دربارهء حقيقت اعجاز به طور گسترده سخن خواهيم گفت و اين بخش ، يعنى « راه شناسايى پيامبران » دومين بحث ما را تشكيل مىدهد .
و چون زيربناى تعاليم پيامبران را « وحى » و ارتباط با جهان غيب تشكيل مىدهد در كتاب هاى « عقايد » بخشى به نام « وحى و حقيقت آن » مطرح گرديده و نظرها و آرايى دربارهءواقعيت اين ادراك و شعور مرموز بيان شده است .
ما در اين قسمت ، بيشتر به انتقاد از نظريهاى پرداختهايم كه در كتابهاى غربزدگان و برخى خاورشناسان مكرّر به چشم مىخورد و آن اين كه تعاليم پيامبران را مولود نبوغ فكرى و عظمت درك روحى آنان قلمداد كردهاند ! ما در اين بخش خواهيم گفت كسانى كه دستورها و مقررات پيامبران را زاييدهء قدرت فكرى
عقايد اسلامى (در پرتو قرآن، حديث و عقل) ( فارسى) — صفحة 226
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص٢٢٦