سوگند به روح و خدايى كه آن را آفريد و بديها و خوبيها را بدان الهام كرد » .
2 .
« وَ هَدَيْناهُ النَّجْدَيْنِ ؛
« 1 »
راه خير و شر و حق و باطل را به انسان نشان داديم » .
3 .
« إِنَّا خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ نُطْفَةٍ أَمْشاجٍ نَبْتَلِيهِ فَجَعَلْناهُ سَمِيعاً بَصِيراً ؛
« 2 »
ما انسان را از نطفهء مخلوط ، آفريده و آزمايش مىنماييم و او را شنوا و بينا ( آشنا به حق و باطل ) قرار داديم » .
خداوند نه تنها در سرشت انسان ميل به خوبى و انزجار از بديها را نهاده ، بلكه نفس سرزنشكنندهاى به بشر داده است كه هنگامى انسانها از آن گامى فراتر نهادند ، آنان را به شديدترين وضعى ملامت و سرزنش مىكند ، آنجا كه مىفرمايد :
4 .
« لا أُقْسِمُ بِيَوْمِ الْقِيامَةِ وَ لا أُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوَّامَةِ ؛
« 3 »
سوگند به روز رستاخيز و سوگند به روح سرزنشكننده ! »
5 . قرآن مجيد ، ضمن شرح مبارزات پىگير ابراهيم بتشكن ، در آيه كوتاهى به نيروى وجدان اشاره نموده است و مضمون آيه ، مربوط به قضات دادگاهى است كه براى محكوم كردن ابراهيم تشكيل شده بود . ابراهيم ، بتهاى بتكده را يكى پس از ديگرى شكست و تلّى از چوب در وسط بتكده پديد آورد و سپس تبر را بر دوش بت بزرگ نهاد و بتخانه را ترك گفت .
هامش
( 1 ) . بلد ( 90 ) آيهء 10 .
( 2 ) . انسان ( 76 ) آيهء 20 .
( 3 ) . قيامت ( 75 ) آيهء 1 - 2 .