موارد از مكتب وحى الهام گرفت ، و رنجيدگى مردم نمىتواند دليلى براى تغيير دادن حكم الهى باشد .
پيامبر معصوم و موضوع مشورت
آرى در موضوعات اجتماعى و عرفى كه مربوط به شرع و وحى نبوده و راه تشخيص حق و باطل ، به روى متفكران عادى نيز باز بود ، پيامبر مأمور بود كه به مشاوره بپردازد و از طريق افكار عمومى و مشاوره با طبقه روشندل و بيدار و آگاه ، گره مشكلات را بگشايد ، آنجا كه قرآن دستور داده است :
« فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَ شاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ ، فَإِذا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ
« 1 » ؛ از ( تقصير ) آنان درگذر ، براى آنان طلب آمرزش كن و در امور با آنها مشورت نما ، سپس هنگامى كه تصميم گرفتى ، بر خدا توكل نماى ( و به تصميم خود جامهء عمل بپوشان ) . » حتى خداوند متعال يكى از نشانههاى مردان باايمان را مشاوره معرفى كرده و مىفرمايد :
« وَ الَّذِينَ اسْتَجابُوا لِرَبِّهِمْ وَ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ أَمْرُهُمْ شُورى بَيْنَهُمْ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ ؛
« 2 »
آنان كسانى هستند كه به [ دعوت ] پروردگار خود پاسخ گفته ، و نماز مىگزارند ، و كارهاى خود را از روى مشورت انجام مىدهند ، و از آنچه بديشان روزى داديم انفاق مىكنند . »
هامش
( 1 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 159 .
( 2 ) . شورى ( 42 ) آيهء 38 .