مخصوصا اگر آن مرده برادر انسان باشد ، و خصوصا كه نحوهء ستم اين باشد كه گوشت بدن وى را بخورد ؛ اين عمل آنقدر ناهنجار و انزجارآور است كه از كمتر كسى سر مىزند .
چرا غيبت كردن و بدگويى پشت سر مردم ، بهسان خوردن گوشت بدن برادر مرده است ؟ شايد نكته آن اين باشد كه چنين كسى گوشت برادر خود را از بين مىبرد و فرد غيبتكننده آبرو و حيثيت او را پايمال مىسازد .
بخشى از زشتى اين عمل براى اين است كه هر دو نفر گوينده و شنونده بر يك فرد بىدفاع حمله مىكنند : يكى گوشت مردهاى را مىخورد كه فاقد حس و قدرت است و ديگرى بر كسى مىتازد كه در جلسه حاضر نيست ، تا از خود دفاع نمايد ، و حمله بر يك فرد ناتوان و بىدفاع زشت و ننگين است .
و به عبارت ديگر : قرآن در اين تشبيه و تمثيل ( كه بدگويى پشت سر مردم ، مانند خوردن گوشت برادر خود ، در حالى كه مرده است ) چهار مطلب را در نظر گرفته ، و چهار تشبيه و تنزيل در آن به كار برده است :
1 . برادر مذهبى مانند برادر نسبى است ؛
2 . آبرو و حيثيت او مانند گوشت او مىباشد ؛
3 . سخن گفتن پشت سر او ، و آبرو و حيثيت او را بر باد دادن ، بهسان خوردن گوشت او است ؛
4 . از اينكه او در مجلس حاضر نيست ، و از اين حمله
نظام اخلاقى اسلام (تفسير سوره مباركه حجرات) (فارسى) — صفحة 140
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص١٤٠