مىكند ، و اين چنين خداوند سبحان فرمان مىدهد كه يا با معروف او را نگه داريد يا با احسان رهايشكنيد .
منظور از « معروف » همان رفتار ومعاشرتى است كه با سطح زندگى زن وشأن او در دادن نفقه واداى حقوق متعارف او هماهنگىدارد .
ومقصود از « احسان » اداى حقوقى است كه بر ذمه مرد باقىمانده - به ويژه مهر - و چه بسا مطالبه نكردن از زن در حقوقى كه مرد ادعا مىكند بر او دارد .
د - جايز نيست چيزى از مهر كه مرد به زن داده ستانده شود مگرآن كه زن خود ، طلاق بخواهد كه در آن صورت بخشى از مهر يا تمامآن را به عنوان بهاى طلاق خود به مرد مىپردازد و اين در شرع « خلع » ناميده مىشود .
ه - - از اين سخن پروردگار : « فَإِنْ خِفْتُمْ » - اگر ترسيديد كه حدود دين خدا را نگه ندارند . . كه خداوند مردم را ، من جمله نزديكان دو طرف را مخاطب قرار مىدهد - درمىيابيم كه جامعه بايد زندگى زناشويى را تحت نظر داشته باشد ومراقب رفتار دو زوج بايكديگر باشد ، وشايد حكمت از شرط شهادت در طلاق ، رعايت همين نكته باشد .
و - مجوز طلاق ، ترس « دو طرف يا يكى از طرفين » از عمل نكردن به احكام شرع است ، « مانند حقوق روابط جنسى يا حق نفقهيا حق تمكين » .
5 - وَ إِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ سَرِّحُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ وَ لَا تُمْسِكُوهُنَّ ضِرَاراً لِتَعْتَدُوا وَ مَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ وَ لَا تَتَّخِذُوا آيَاتِ اللَّهِ هُزُواً وَ اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ مَا أَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِنَ الْكِتَابِ وَ الْحِكْمَةِ يَعِظُكُمْ بِهِ وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌ « 1 » .
« وهنگامى كه زنان را طلاق داديد ، و به آخرين روزهاى « عده » رسيدند ، يا به طرز صحيح آنها را نگاهداريد « وآشتى كنيد » يا به طرز پسنديده اى آنها را رها سازيد ؛ و هيچ گاه به خاطر زيان رساندن وتعدّى كردن ، آنها را نگاه نداريد ، و كسى كه چنين كند ، به خويشتن ستم كرده است . « با اين اعمال ، وسوء استفاده از قوانين الهى » آيات خدا را به استهزاء نگيريد . و به ياد بياوريد نعمت خدا را بر خود ، وكتاب آسمانى وعلم ودانشى كه بر شما نازل كرده ، شما را با آن ، پند مىدهد
هامش
( 1 ) - سوره بقره ، آيه 231 .