احكام زكات فطره
وجوب فطره :
1 - زكات فطره در هر سال بعداز پايان ماه مبارك رمضان ، به اجماع مسلمين واجب است .
2 - چون زكات فطره همچون زكات مال از عبادات است ، واجب است در آن نيّت قربت شود .
3 - فطره بر هر كسى كه در هنگام غروب شب عيد فطر ، بالغ ، عاقل ، آزاد ( برده كسى نباشد ) بىنياز و هوشيار ( بنابر نظر مشهور در دو مورد اخير ) باشد واجب مىگردد و شخص بايد هم فطره خود و هم فطره كسانى را كه خرج آنان براو واجب است بپردازد .
4 - فطره در اموال كودك و ديوانه واجب نيست بلكه بر كسى كه خرج آنان را مىدهد واجب مىشود امّا اگر ولىّ كودك و ديوانه ازاموال خود آن دو براىشان خرج مىكند ، فطره آن دو نه بر ولىّ آن دو واجب است و نه بر خود آنها امّا كسى كه در هنگام ديده شدن هلالماه شوّال بىهوش باشد ، احتياط در دادن فطره از مالش ترك نشود .
5 - فقيرى كه بر او فطره واجب نيست ، كسى است كه به حسب سطح اجتماعى و نيازمنديهاى خود ، توان تأمين مخارج خود وخانوادهاش را براى يك سال كامل ندارد . كسى كه چنين باشد وجوب فطره از او ساقط مىشود بلكه به عنوان فقير خود مستحقّ گرفتنفطره است . درباره فقير بهتفصيل در بحث مستحقّين زكات سخن گفته شد .
6 - اصل در وجوب زكات فطره اين است كه غروب شب عيد فطر را درك كند در حالى كه همه شرايط در او موجود باشد . پس اگركسى پولدار و بىنياز بوده ولى در نزديك غروب شب عيد فقير شده ، زكات از او ساقط مىشود ، از طرفى ديگر اگر كودك يا ديوانهاندكى قبلاز غروب به بلوغ برسد يا هوشيار شود ، فطره بر آنان واجب مىشود .
7 - اگر مكلّف قبلاز غروب شب عيد بميرد ، چيزى در تركه او واجب نيست امّا اگر بعداز غروب بميرد ، واجب است فطره او وخانوادهاش از تركه او داده شود .
مقدار و جنس فطره :
8 - بر مكلّف واجب است كه فطره خود و آن افرادى از خانوادهاش را كه خرجى آنها را مىدهد بپردازد و مقدار آن يك صاع ( در حدود سه كيلوگرم ) از گندم يا جو يا برنج ، يا خرما يا كشمش يا ذرّت يا غير آنها از خوراكيهاى ديگر است .
بنابر احتياط واجب فطره را بايد از بين خوراك غالب اهل آن شهر انتخاب كند و احتياط مستحبّ اين است كه از ميان يكى ازچهار غلّه ( گندم ، جو ، خرما و كشمش ) انتخاب كند در