خانواده نسبت به اعضاى خانواده ) اگر آن ديگرى از طرف خود فطرهاش را بدهد ، بنابر احتياط از كسى كه فطره بر او واجب شدهساقط نمىشود مگر اينكه آن ديگرى داوطلبانه و به قصد نيابت از كسى كه فطره بر او واجب شده و - احتياطاً - با اجازه او فطره را دادهباشد كه دراين صورت فطره ساقط مىشود .
فطره اجير :
26 - كسى كه شخصى را براى كار در نزد خود اجير مىكند و در ضمن قرارداد كليه مخارج او را نيز به عهده مىگيرد ، فطرهاش نيز براو واجب مىشود امّا اگر با او شرط كند كه اجرت معيّنى به او بدهد و او هزينههاى خود را از آن اجرت تأمين كند ، فطره او بر صاحبكار نيست . معيار كلّى در مسأله اين است كه در عرف صدق كند كه اجير ، نانخور و تحت تكفّل صاحب كار شده است .
موارد مصرف فطره :
27 - فطره را مىتوان در همان هشت مورد مصرف زكات مال ، مصرف كرد ولى احوط ايناست كه بهمصرف كردن آن براى فقراومساكين مؤمنيناكتفا شود . چنان كه هزينه كردنآن براى كودكان فقير مؤمنين يا تمليك آن به آنها نيز جايز مىباشد .
28 - در فقيرى كه فطره به او داده مىشود ، عدالت شرط نيست ولى احوط اين است كهبه شرابخوار و متجاهر به معصيت داده نشود . همچنين جايز نيست به كسى داده شود كه آن را در معصيت مصرف مىكند .
29 - فطره غير هاشمى به هاشمى داده نمىشود امّا فطره هاشمى براى هاشمى و غير هاشمى جايز است .
30 - بنابر احوط نبايد به يك فقير كمتر از يك صاع ( سه كيلوگرام ) داده شود امّا بيشتر از آن جايز است .
31 - اگر شخصى ادّعا كند كه فقير است ، زكات فطره به او داده نمىشود مگر اينكه زكات دهنده علم داشته باشد كه او قبلًا فقيربوده يا به راستى او از ظاهر حالش گمان حاصل شود يا كسى كه به سخن او اطمينان مىشود به فقير بودن او شهادت بدهد .
آداب فطره :
32 - براى فقير نيز مستحبّ است كه فطره خود را بدهد و اگر خانواده دارد و مىخواهد فطره از آنان هم پرداخت كند ولى بيش ازيك صاع ندارد ، مىتواند اوّل آن يك صاع را به نيّت