مصالحه بر زكات :
23 - به كارگيرى حيلههاى تضييع كننده حقّ فقرا ، جايز نيست مثل اينكه فقير يا مجتهد ، زكات را بگيرد امّا براساس توافق قبلىبين آنها ، آن را به مالكش برگرداند ، يا اينكه زكات را در مقابل مال اندك با او مصالحه كند ، يا چيزى را به قيمت بالاتر از قيمتواقعى آن بگيرد ، امّا اگر زكات زيادى از سالهاى قبل به عهده كسى باشد و بخواهد توبه كند ولى به خاطر مشكل مالى نتواند اكنونپرداخت نمايد ، جايز است فقير زكات را بگيرد سپس به او بازگرداند و بهتر اين است كه فقير آنچه را گرفته با رضايت خاطر وبهعنوان احسان وحلّ مشكل بدهكار عاجز ، بهاو برگرداند .
وقف زكات :
24 - جايز است با مال زكات خود ، كتابخانه عمومى تأسيس كند يا كتابهاى دينى و علمى و قرآن و مانند آن بخرد و براى استفادهعمومى وقف نمايد و يا حتّى براى استفاده فرزندانش وقف كند در صورتى كه از نفقه واجب بر او حساب نشود . همچنين جايز استتوليت وقف را براى خود يا فرزندانش قرار دهد در صورتى كه اين كار به مصلحت مال موقوفه باشد .
25 - اقرب اين است كه خريدن زمين و باغ از مال زكات و وقف حاصل آن براى فرزندان خود كه واجبالنفقه او مىباشند ، جايزنيست .
گرفتن عوض زكات :
26 - اگر كسى از دادن زكات امتناع مىورزد ، براى فقير جايز نيست از اموال او به عنوان عوض برداشت كند يعنى بدون اطلاع او يابا نيرنگ و فريب از مال او به قصد زكات بردارد مگر با اجازه حاكم شرع در خصوص هر مورد .
وكيل فقير :
27 - اگر مالك ، شخص فقيرى را وكيل بگيرد تا زكات او را ميان مستحقّين توزيع كند ، جايز است آن شخص از آن زكات براىخود بگيرد به شرطى كه بداند كه هدف مالك صرفاً رساندنبه مستحقّ است ، - هر كسى كه باشد - امّا اگر احتمال دهد كه هدف مالك رساندن به مستحقّين ديگر غير از خود اوست ، جايزنيست از زكات براى خود بردارد .
زكات گيرنده هم زكات مىدهد :
28 - اگر فقير مقدارى از اموالى كه زكات دارد ( مانند غلات ، يا چارپايان ، يا طلا و نقره )
احكام عبادات (فارسى) — صفحة 510
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص٥١٠