رابطه مىباشد مانند : آنجايى كه گروهى ازمردم در روزى نيمه ابرى شهادت بدهند كه ماه را ديدهاند وحسابها هم موافق با ايشان باشد ، و در نزد حاكم شرع يا در نزد فرد عادىموجب علم و اطمينان شود ، به عنوان دليل براى ثبوت ماه كفايت مىكند .
از امارات و نشانههاى حسابى چند امر زير است :
الف - اگر اوّل ماه رجب معلوم باشد ، پنجاه و نه روز از اوّل ماه رجب شمرده مىشود و روز شصتم معمولًا اوّل ماه رمضان خواهدبود .
ب - اگر اوّل ماه رمضان سال گذشته معلوم باشد ، روز پنجم از ايّام هفته معمولًا روز اوّل ماه رمضان امسال خواهد بود ، و در سالكبيسه شش روز شمرده مىشود و روز ششم ، اوّل ماه رمضان حساب مىگردد .
ج - اگر هلال در روز و قبلاز زوال ( نيمروز ) ديده شود ، دليل براين است كه هلال ماه جديد مىباشد و اگر بعداز زوالديده شود پس آن هلال ماه گذشته است .
د - اگر هلال قبلاز شفق ، غروب كند علامت براين است كه آن شب ، شب اوّل ماه است ، و اگر بعداز شفق غروب نمايد علامتبراين است كه آن شب ، شب دوّم ماه است .
تمام اين علامتها مىتواند شاهد و گواه صدق ادّعاى رؤيت كننده باشد .
پنجم - اگر رؤيت هلال در شهر ديگرى ثابت شود چنانچه افق آن با افق شهر شما يكى باشد ، يا طورى باشد كه اگر در آن شهر ماهديده شود در شهر شما هم ديده مىشود دراين صورت براى شما هم اوّل ماه ثابت مىگردد و اگر چنين نباشد ثابت نمىگردد .
ششم - ماه رمضان مانند هر ماه قمرى ديگر ، گاهى كامل و سى روز است و گاهى ناقص و بيست و نه روز مىشود ، پس اگر اوّل ماهرمضان با رؤيت هلال ثابت نشود ماه شعبان سى روز حساب مىشود ، و اگر اوّل ماه شوّال ثابت نشود ماه رمضان سى روز حسابمىشود و اگر مردم بيست و هشت روز روزه بگيرند و اوّل ماه در شب بيست و نهم ثابت شود بر مردم لازم است آن روز را عيد گرفته و افطار كنند و يك روز قضا نمايند ، زيرا كه ماه قمرى نمىتواند كمتر از بيست و نه روز باشد .
احكام عبادات (فارسى) — صفحة 442
مساهمون: السيد محمد تقي المدرسي
ص٤٤٢