تعبير حضرت حق ، در سورهى ياسين در خصوص چنين فردى اين است كه : « إنّا جَعَلْنا فِى أَعْناقِهِمْ أَغْلالًا . . . »
ما درگردنهايشان غُل قرار داديم .
بند بگسَل باش آزاد اى پسر !
اين اغلال چيست ؟ اغلال مىتواند تمام / بموانعِ سعادت و صعود / انسان به قلّههاى كرامت الهى باشد . گاه اين زنجيرها در قالب تعصّبات خشك به گذشتگان و نياكان است . قرآن تعبير مىكند كه برخى از كفّار و مشركين در توجيهِ جمود خود بر كفر اين گونه اند :
« وَإِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً قَالُوا وَجَدْنَا عَلَيْهَا آبَاءَنَا وَاللّهُ أَمَرَنَا بِهَا قُلْ إِنَّ اللّهَ لَايَأْمُرُ بِالْفَحْشَاءِ أَتَقُولُونَ عَلَى اللّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ » « 1 »
وهنگامى كه كار زشتىانجام مىدهند مىگويند : ( پدران خود را بر اين عمل يافتيم ؛ وخداوند ما را به آن دستور داده است . ) بگو : ( خداوند ( هرگز ) به كار زشت فرمان نمىدهد . آيا چيزى به خدا نسبت مىدهيد كه نمىدانيد ؟ ! )
« إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِ مَا هذِهِ التَّمَاثِيلُ الَّتِي أَنْتُم لَهَا عَاكِفُونَ « 52 » قَالُوا وَجَدْنَا آبَاءَنَا لَهَا عَابِدِينَ » « 2 »
آن هنگام كه به پدرش ( آزر ) وقومش گفت : ( اين مجسمههاى بى روح چيست كه شما همواره آنها را پرستش مىكنيد ؟ ! ) گفتند : ( ما پدران خود را ديديم كه آنها را عبادت مىكنند . )
« قَالُوا بَلْ وَجَدْنَا آباءَنَا كَذلِكَ يَفْعَلُونَ » « 3 »
گفتند : ( ما فقط نياكان خود را يافتيم كه چنين مىكنند . )
« بَلْ قَالُوا إِنَّا وَجَدْنَا آبَاءَنَا عَلَى أُمَّةٍ وَإِنَّا عَلَى آثَارِهِم مُّهْتَدُونَ » « 4 »
بلكه آنها مىگويند : ( ما نياكان خود را بر آيينى يافتيم ، و ما نيز به پيروى آنان هدايت يافتهايم . )
هامش
( 1 ) - / اعراف ، 28 .
( 2 ) - / انبياء ، 52 - / 53 .
( 3 ) - / شعراء ، 74 .
( 4 ) - / زخرف ، 22 .