بزرگ و گرامى را ديد . سؤال كرد : اين اسماء متعلّق به چه كسانى است ؟ به او خطاب شد : اسامى بزرگترين و با منزلتترينِ مخلوقات خداوند است و آنان « محمد ، على ، فاطمه ، حسن و حسين » هستند . در اين هنگام حضرت آدم ( ع ) به آنان متوسّل شد و پروردگار عالم توبهء او را پذيرفت . « 1 »
از آنچه بيان شد ، اين نتيجه حاصل مىشود كه توبه ، نيازمند توسّل است و همانطور كه انجام ساير امور عالم به سلسلهء اسباب و علل نيازمند است ، خداوند متعال به واسطهء توسّل به اهلبيت ( ع ) توبهء بندگان را مىپذيرد .
معناى واسطهء فيض
خداوند متعال اينگونه اراده فرموده است كه جهان هستى به واسطهء اسباب و علل اداره شود . اين ارادهء حقتعالى از حكمت آن ذات بىهمتا سرچشمه مىگيرد . از اينرو در خلقت ، رشد ، تكامل و سعادت همهء موجودات ، ردّ پايى آشكار يا پنهان از وسائط و وسايل مشاهده مىشود .
زنده بودن انسان ، وابسته به ارتزاق و ارتزاق ، محتاج چندين واسطه است .
ابر و باد و مه و خورشيد و فلك در كارند * تا تو نانى به كف آرى و به غفلت نخورى
گندم بايد در زمين كاشته شود . آب و خاك ، گندم را پرورش دهند تا جوانه كند ،
جوانه بايد از نور آفتاب بهرهمند گردد و آب و املاح توسّط ريشه به ساقه و از ساقه به خوشهء گندم برسد ، تا گندم رشد كند و مراحل مختلفى را طى نمايد و سپس تبديل به نان شده و آمادهء خوردن از سوى انسان گردد .
هامش
( 1 ) . مجمع البيان فى تفسير القرآن ، ج 1 ، ص 200