به خصوص اگر عيبى در كسى نباشد و او را به جرم ناكرده سرزنش كنند ، يا اگر سرزنش با ضميمهء استهزاء يا اهانت و يا فحش باشد ، گناه آن بسيار بزرگتر است . متأسّفانه برخى از متدينين عادت دارند ديگران را به خاطر عيوب داشته و نداشته ، سرزنش كنند ؛ غافل از اينكه گناه بزرگى مرتكب مىشوند و خود نياز به توبه دارند . استهزاء ، مسخره كردن و تحقير ديگران ، گناه است و اگر از برتر و با فضيلتتر پنداشتن خود سرچشمه گرفته باشد ، ناشى از رذيلهء عُجب است و گناه بزرگترى محسوب مىشود .
تندخويى و بدخلقى كه گاه با فحش و اهانت همراه مىشود و گاه منجر به مِراء و جدال يا مشاجره مىگردد ، گناه بزرگ ديگرى است كه از جملهء گناهان مربوط به زبان است و نياز به توبه دارد . برخى مىخواهند با ابزار بدخلقى ، در محلّكار يا در اجتماع يا در خانهء خود ، جدّى و قاطع باشند . اين افراد نه تنها به جديت و قاطعيت صحيح دست نمىيابند ، بلكه مرتكب گناهى شدهاند كه بايد از كردار خود توبه كنند .
شماتت ، معصيت ديگرى است كه بسيارى از افراد به حرام بودن آن واقف نيستند . معناى شماتت اين است كه انسان به ديگرى بگويد : مصيبتى كه به تو رسيده ، از بدى كردار خود توست . در اين گناه كه متأسّفانه در ميان بعضى از متدينين وجود دارد ، انسان ، گويى خود را يك شاخص براى تعيين دليل مشكلات و مصيبتهاى ديگران دانسته و به اين وسيله ديگران را مورد شماتت و آزار قرار مىدهد . گناه شماتت نيز بزرگ است و توبه را واجب مىسازد .
گناهان زبانى ، نوعاً مربوط به گوش نيز مىباشند و همانطور كه ارتكاب آن گناهان براى گوينده حرام است ، براى شنونده نيز حرام است . از اينرو شنونده وظيفه دارد مانع هتك حرمت و تخريب شخصيت افراد غايب شود و هنگام شنيدن گناهانى نظير غيبت و تهمت ، از غائبين دفاع كند .
سير و سلوك (منزله دوم: توبه) (فارسى) — صفحة 221
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٢٢١