د ) رفع يك شبهه :
سؤال مىشود آيا مخترعين و مكتشفين با اين همه خدمت و نجات بشر از بسيارى از مصائب و مشكلات روزمره به خاطر آن كه بى ايمان بودهاند در جهنم خواهند رفت يا نه ؟
جوابش اين است كه بدون شك مقرب نخواهند بود . كلام الهى است :
؛
وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلَامِ دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَ هُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ
« 1 » و هر آن كس كه غير از اسلام در پى دين ديگرى باشد از او پذيرفته نخواهد شد و او در آخرت از زيان كاران خواهد بود .
البته اين كه زيان كارى ايشان به معناى ورودشان در جهنم باشد بستگى به سرسختى و يا تقصير ايشان دارد اما زيان كارىشان به معناى عدم ورودشان به بهشت ، از مسلمات است .
اما در مورد اين كه آيا عملشان اجرى هم دارد يا نه ؟ بايد گفت : كه اگر چنان كه كارشان براى دنيا و ذخاير آن نبوده باشد مسلم است كه اجر دارد و خداوند كار نيكوكاران را بى اجر نمىگذارد ، مگر آن كه كارشان از روى عناد بوده باشد كه بنابر قواعد دينى ورودشان در جهنم مسلم است و شكى در آن نيست .
با اين همه بعيد نيست كه چون مردم از نتيجه اعمالشان بهرهمند شدهاند اگر چنان چه از دوزخيان هم بوده باشند در عذابشان تخفيف داده شود . اگر چه آنها به جهت عناد و لجاجت شان نخواسته باشند كه مردم از كارهايشان بهرهاى ببرند . شايد اين كه مشهور
هامش
( 1 ) . آل عمران ، آيه 85 .