نكند تا دم مرگ ) در غير اين صورت توبهاش قبول نيست .
« . . . قال اني تبت الآن و لا الذين يموتون و هم كفار » ؛ « 1 » توبه كسانى كه گناه مىكنند تا وقتى كه مرگ يكى از ايشان در رسد مىگويد : « اكنون توبه كردم » ، قبول نيست و نيز توبه كسانى كه در حال كفر مىميرند .
خداوند در دو مورد توبه را قبول نمىكند : يكى توبهاى كه دم مرگ باشد و ديگرى مردم در حالت كفر .
در اين جا سوالى پيش مىآيد و آن اين كه آيا اين مطالب با سخنان گذشته منافات ندارد كه گفتيد گناه انسان هر چه بزرگ باشد ، هر وقت توبه كند ، توبهاش قبول است .
براى فهم مطلب توضيحى لازم است :
افرادى كه در ال كفر بميرند و معاند باشند بهشت نخواهند رفت و اگر معاند نباشند نه به بهشت مىروند و نه به جهنم ، زيرا جهنم براى معاند و لجوج است ، كافرانى كه در جهل مركب باشند و بميرند نه به بهشت مىروند و نه به جهنم ، ولى چيزى كه هست اين كه توبه آنان نيز قبول نمىشود ، در روز قيامت عفو و رحمت و شفاعت براى غير كافر و غير مشرك است ، زيرا آنان استعداد شفاعت و مورد عفو قرار گرفتن را ندارند .
« ولا يدخلون الجنه حتي يلج الجمل في سم الخياط » ؛
« 2 » كافران و متكبران به بهشت نمىرود مگر آن كه شتر در سوراخ سوزن داخل شود .
هامش
( 1 ) - همان ، آيه 18 .
( 2 ) - اعراف ( 7 ) آيه 40 .