حق الله - اوّل بايد وجدان اخلاقى و شخصيّت خود را بكوبد و صداى آن را خفه كند ، آنگاه گناه نمايد .
مسئله شخصيّت از ديد روانشناسى نيز داراى اهميّت بسيارى است . چيزى كه معلّمان عزيز بايد به آن توجه داشته باشند آن است كه غريزه ى شخصيّت يا بى و عزّت يا بى در همان روزهاى اول در كودك بايد بالفعل شود ، نظير غريزه ى تمايل به غذا كه از موقع تولد اين غريزه با اوست و اين از شاهكارهاى خلقت است . نوزاد گرسنگى و سيرى را درك مىكند و اين غريزه تمايل به غذا بالفعل با او است .
بر مبناى نظر اسلام ، غريزه ى علم يا بى در انسان بالفعل است ، يعنى همان روزى كه كودك به دنيا مى آيد به همراه ساير غرايز ، غريزه ى علم يا بى را هم دارا است ؛ لذا دستور است كه در گوش راست نوزاد اذان و در گوش چپ او اقامه گفته شود . همچنين در روايات آمده است كه نوزاد در بيدارى نبايد شاهد صحنه هاى شهوت انگيز باشد .
روانشناسان و تاريخ نويسان ضمن نقل قضاياى مختلف گفته ى اسلام ، مبنى بر بالفعل بودن غريزه ى علم يا بى در انسان را تأئيد مى كنند ؛ لذا جمله ى معروف ز گهواره تا گور دانش بجوى كه برگرفته از كلام پيامبرص است -
اطلبوا العلم من المهد الى اللحد
- نيز اغراق نيست بلكه بر اساس واقعيت است و پدر و مادر از همان ابتداى تولد مى بايد به غريزه ى علم يا بى
ويژگيهاى معلم خوب (فارسى) — صفحة 83
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٨٣